Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ

Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ

Chủ nhật, 03/05/2020 | 08:00
0
“Cõi thiêng” ở đây là những câu chuyện dung dị của cuộc sống đời thường rất tình cờ có những sự trùng hợp ngẫu nhiên. Và trong tâm thức mỗi người khi về thăm Ngã ba Đồng Lộc – mảnh đất thiêng liêng với sự hy sinh anh dũng của 10 cô gái thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng bất tử.
LTS: Tòa soạn Người Đưa Tin Pháp luật xin trân trọng giới thiệu đến quý vị độc giả loạt bài ghi chép đặc sắc, hấp dẫn và xúc động của nhà thơ Nguyễn Ngọc Phú (Hội Văn nghệ Hà Tĩnh) về Ngã ba Đồng Lộc. Nhà thơ Nguyễn Ngọc Phú chia sẻ: "Những câu chuyện sau đây, tôi đã được nghe kể lại hoặc trực tiếp chứng kiến. Trong sâu thẳm lòng mình dâng lên nỗi niềm xúc động tâm linh như thắp một nén nhang tri ân với những người đã khuất…" 

Tôi về dự trại viết gần Ngã ba Đồng Lộc. Trở lại Đồng Lộc bây giờ đã khác hẳn. Bạt ngàn thông xanh. Một màu xanh đắm đuối, màu xanh lấp lánh ánh bạc của nắng vàng như được hắt từ phản quang của ký ức, một hệ thống khu di tích đã được xây dựng khá hoàn chỉnh và trang nghiêm.

Văn hoá - Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ

Khu mộ 10 cô gái TNXP hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc.

Đó là tượng đài chiến thắng nằm dưới khuôn viên khu di tích. Là nhà bia tưởng niệm khắc tên 1950 anh hùng liệt sĩ, thanh niên xung phong (TNXP) toàn quốc và các anh hùng liệt sĩ hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc. Là khu mộ 10 nữ liệt sĩ đã ba lần dời mộ. Lần đầu các cô được mai táng tại nơi các cô đóng quân (Đồi Bãi Dĩa, xóm Mai Long, xã Xuân Lộc) cách đồi Trọ Voi khoảng 2km. Năm 1976, phần mộ các cô được di chuyển về nghĩa trang liệt sĩ huyện Can Lộc.

Năm 1990, sau khi khu di tích được đầu tư xây dựng phần mộ các cô được đưa về đúng nơi các cô đã hy sinh. Khu di tích còn có nhà truyền thống TNXP toàn quốc. Gian chính có nhóm tượng Bác Hồ với bộ đội TNXP, có hơn 100 hiện vật gốc, 12 ảnh gốc, 145 hiện vật được phục chế gồm: Xe bò, xe cút kít, ống nhòm, sắc cốt,... Cạnh đó là phòng truyền thống Ngã ba Đồng Lộc có hệ thống sa bàn lập trình bằng điện tử tái hiện chiến trường Đồng Lộc. Ở đây có nhiều hiện vật quý như: Bức thư chị Võ Thị Tần gửi mẹ, dây điện và thỏi nam châm phá bom của anh Vương Đình Nhỏ, bát ăn cơm của các cô,...

Văn hoá - Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ (Hình 2).

Áo của chị Hồ Thị Cúc và đồng đội trong bảo tàng Đồng Lộc.

Có một điều lạ là đầu buổi sáng tôi đến phòng truyền thống cả khu nhà còn rất vắng vẻ. Bước qua cửa tôi gặp ngay tấm ảnh phá bom của anh hùng Vương Đình Nhỏ nhìn tôi thật ám ảnh. Lát sau tôi thấy một cô gái nhỏ nhắn mặc áo đồng phục hướng dẫn viên bảo tàng vào lau mặt kính từng tấm ảnh. Khi cô lau tấm ảnh của anh Vương Đình Nhỏ thì bất chợt như có ai mách bảo tôi đưa máy lên chụp liền hai kiểu ảnh phía sau lưng cô mà cô không hay biết có cả ảnh của  anh hùng Vương Đình Nhỏ. Lát sau ra hành lang nói chuyện tôi mới biết đó chính là Vương Thị Thương con gái út của anh Vương Đình Nhỏ. Một sự trùng hợp kỳ lạ. Thương kể: "Lần đi tìm hài cốt của cha ở Quảng Trị do mệt quá nên chiếc ba lô đựng hài cốt của cha Thương cùng mấy người (do bị bom nổ bất ngờ nên phải chôn chung một mộ) để ngay dưới sàn nhà.

Đêm đó mình Thương lên cơn sốt nặng, trong mơ thấy giấc mơ kỳ lạ Thương gặp trong mơ người cha đã khuất. Thấy xúc động trào dâng, tỉnh giấc Thương liền gọi di động về cho mẹ đang ở ngoài quê Đồng Lộc thắp nén hương lên bàn thờ cha. Sau đó một hồi, Thương cũng dần tỉnh và khỏe hẳn và theo kịp đoàn đưa hài cốt về quê.

Trong kí ức của Thương, bố Nhỏ đúng là người nhỏ thật, da đen và rất hiền có đôi tay thật tài hoa, không những giỏi phá bom (bom loại gì cũng phá được) mà còn phá bom không ảnh hưởng đến đường, lại có thuốc nổ cho công binh nổ mìn san đường nữa.

Sau bao thăng trầm thì bố của Thương đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng ngày 23/5/2005. Tấm ảnh "Cha và con" tôi chụp bất ngờ đó được bạn bè giới nhiếp ảnh khen là bắt được khoảnh khắc hiếm có.

Văn hoá - Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ (Hình 3).

Hướng dẫn viên Vương Thị Thương bên ảnh cha: Dũng sĩ phá bom Vương Đình Nhỏ.

Nhà văn Đức Ban cùng dự trại viết đã kể cho tôi nghe những chuyện rất cảm động về cuộc đời của mười cô gái Đồng Lộc. Cuộc tình của chị Võ Thị Tần và anh Nguyễn Đình Hồng thật giản dị như một câu chuyện cổ tích. Anh Hồng vào bộ đội, họ chia tay nhau bên ngọn đèn dầu bên gian bếp nhà Tần.

Chị nói: "Anh đi khi mô hoàn thành nhiệm vụ thì ta mần lễ cưới".

Anh Hồng lặng đi: "Chịu khó đợi Tần nhé, nhất định anh sẽ về".

Chị Tần tiễn anh Hồng ra sân giúi vào tay anh một hộp giấy màu đỏ và xinh xắn như cái hộp diêm. Trong hộp là tấm ảnh chân dung của Tần và một lọn tóc mềm đen nhánh.

Từ đó, tấm ảnh lọn tóc thề thủy chung của Tần theo anh từ mặt trận B5 vào Tây Nguyên ra Cồn Cỏ. Bây giờ lọn tóc đã thành kỷ vật thiêng liêng trong bảo tàng. Lọn tóc vẫn đen với thời gian, trẻ mãi với thời gian không bao giờ bạc trắng.

Võ Thị Hà, cô gái trẻ nhất có lần nói với Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc: "Em nhớ mẹ quá - mai kia thằng Mỹ bị diệt, việc đầu tiên chị biết em làm chi không? Là em chạy về cùng mẹ và rủ mấy thằng em ào xuống sông La, cào hến, sướng...".

"Cho chị về cùng" - Cúc nói và hai chị em cùng cười.

Bây giờ thì cả hai chị em đã về cùng bến sông qua bến trần gian bên kia thế giới. Dòng sông thẳm sâu linh thiêng hồn người. Chắc họ được siêu thoát thanh thản, tắm gội bồ kết trên dòng sông tâm tưởng của mình - Một dòng sông trong suốt không có bên bồi, bên lở. Ở đó mọi người chắc sẽ được bình đẳng như nhau, được sống trong một thế giới người hiền không có chiến tranh, không có thù hận.

Nhà văn Đức Ban quê Can Lộc cùng xã với chị Nguyễn Thị Xuân cho tôi một chi tiết đến giật mình đó là: Bữa Hà Thị Xanh rủ Võ Thị Hà về thăm nhà mình. Hai người ra sông tắm giặt rồi về giã gạo thổi cơm. Mẹ Xanh nhất định thịt cho bằng được con gà.

Mẹ bảo: “Bom đạn như ri mấy khi bây về được".

Hà vừa cười vừa nói: "Chúng con ăn với mẹ bữa cơm cuối cùng...".

Mẹ Xanh chửi mấy đứa dại mồm. Điều lo lắng của bà thật đau xót đã thành sự thật. Mười ngày sau họ đã trở thành những người anh hùng bất tử.

Ở bảo tàng Đồng Lộc có một người con gái mà mọi người trìu mến gọi thân thương "Cô gái thứ mười một", chị là Đặng Thị Yến, Phó ban quản lí khu di tích Ngã ba Đồng Lộc. Hơn ba mươi năm chị lặng lẽ đi góp nhặt những lọn tóc, lược cài, những bức thư, những tấm áo dính bụi thời gian của mười cô gái và đồng đội để lại trước lúc hy sinh ở Ngã ba Đồng Lộc. Chị nói: "Kỷ vật của người đã mất là cả gia tài của tôi".

Văn hoá - Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ (Hình 4).

Chị Yến bên mộ Hồ Thị Cúc.

Có những thời gian gia đình gặp nhiều khó khăn khi chị phải chia tay chồng bởi anh không thông cảm ủng hộ cho công việc của chị vắng nhà thường xuyên để đi sưu tầm kỷ vật. Chị và ba đứa con nhỏ về ở tạm trong căn nhà chật hẹp. Đến nay các con chị đều đã trưởng thành có công việc đàng hoàng ở Hà Nội. Điều kỳ lạ là khi xin việc cho con, hình như ai cũng sẵn lòng giúp đỡ, có lần chị chỉ gọi qua điện thoại cũng xong! Có lẽ linh hồn các cô phù hộ cho chị.

Hơn ba mươi năm gắn bó với ngã ba huyền thoại, chị thuộc từng ngọn cây ngọn cỏ nâng niu chăm sóc từng hiện vật. Có lần chị đã bật khóc khi nhìn thấy chiếc áo đầy mảnh vá của Hồ Thị Cúc. Vượt hơn trăm cây số thuyết phục mãi người nhà đã đồng ý để chị đưa chiếc áo o Cúc về trưng bày ở bảo tàng. Chị rơm rớm: "Dường như chiếc áo của chị Cúc cũng như cuộc đời của chị ấy, chiếc áo vàng ố nhăn nheo rất nhiều mảnh vá. Tuổi thơ của Cúc là chuỗi ngày của nước mắt...".

Buổi sáng tôi từ trại viết ra Ngã ba Đồng Lộc thì bất ngờ gặp chị đang lúi húi sửa lại từng chiếc lược, tấm gương tròn trên mộ các cô. Chị Yến nói: "Tôi đã định đi Hà Nội nhưng cứ nấn ná mãi không ngờ lại gặp anh".

Thật ra, nếu tôi đi muộn một chút là không gặp chị và không được nghe chị kể những câu chuyện xúc động chưa một lần được công bố.

Trước lúc đi đâu xa, chị Yến cũng dành thời gian để ra "rửa mặt" cho các cô vào buổi sáng. Đó là một việc làm khá quen thuộc như lấy nước ngâm bồ kết, gội đầu cho các cô. Chị kể: Có lần chị ôm mười tấm ảnh các cô lồng trong khung kính ngồi sau chiếc xe Min Khơ của một người bạn đồng nghiệp đi về ngã ba. Không may anh lái xe máy cho chị xuống dốc tránh chiếc xe công nông va đập vào mô đất ven đường làm lật xe và tung người ra. Chị có cảm giác như mình bị nhấc bổng lên và rơi nhẹ xuống vệ cỏ ven đường. Lạ thay, cả mười tấm ảnh nguyên vẹn không bị vỡ kính và chị cũng không xây xát chút nào.

Chị kể cho tôi nghe về những bông hoa súng trồng trên mặt nước trong cái hố bom thật mà các cô đã hy sinh cách đây mấy năm. Bao giờ đến mùa nở hoa cũng rực rỡ mười bông. 

Tuy đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng mọi người ở đây ai cũng muốn chị ở lại. Vắng chị như vắng hẳn cả một trầm tích quá khứ mà chị là chứng nhân, sưu tập. Người phụ nữ nhỏ bé mảnh mai ấy cứ thấp thoáng xuất hiện mà tôi cứ ngỡ như đang gặp một trong mười cô gái liệt nữ đã nằm lại nơi đây.

Văn hoá - Ngã ba Đồng Lộc: Kỳ 1 Cõi thiêng bất tử và giấc mơ kỳ lạ (Hình 5).

Tác giả và chị Yến bên bài thơ của Vương Trọng

Bạt ngàn rừng thông xanh ở đồi Đồng Lộc, tôi lại nhớ đến mười cây bạch đàn duy nhất sót lại sau chiến tranh. Bây giờ, một tháp chuông bảy tầng đã được dựng lên thật kỳ vĩ và thiêng liêng. Tiếng chuông Đồng Lộc ngân vọng, âm thanh ấy ôm choàng cả khu di tích, cả tượng đài thanh niên xung phong toàn quốc, cả những liệt sĩ pháo phòng không của trung đoàn 210... Tiếng chuông không dành riêng cho một riêng ai. Bởi "bao xương máu mới làm nên Đồng Lộc" (Vương Trọng)

Kính mời quý vị đón đọc kỳ 2 :  Đồng Lộc - Ngân mãi tiếng chuông . .

Ngã ba Đồng Lộc: Khúc tráng ca bất tử và bài thơ đọc trước anh linh người em gái

Chủ nhật, 19/05/2019 | 08:35
Ngã ba Đồng Lộc là di tích lịch sử nằm trên đường mòn Hồ Chí Minh, xuyên qua dãy Trường Sơn. Nơi đây được gọi là yết hầu, huyết mạch giao thông mà đế quốc Mỹ bằng mọi giá đánh phá, hòng cắt đứt sự chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Nơi đây đã chứng kiến sự ngã xuống đầy anh dũng của 10 cô gái thanh niên xung phong (TNXP). Nhưng tại thời khắc đau thương đó, có một câu chuyện đặc biệt đã xảy ra. Sau khi những vần thơ bi ai đọc trước vong linh người nữ TNXP cuối cùng thi thể của chị đã được đồng đội tìm thấy.

Thủ tướng Chính phủ dự lễ cắt băng khánh thành đường tránh Ngã ba Đồng Lộc

Thứ 7, 21/07/2018 | 21:38
Chiều ngày 21/7, tại khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã đến dự lễ cắt băng khánh thành tuyến đường tránh phía đông Ngã ba Đồng Lộc.

Kỷ niệm 50 năm chiến thắng Ngã ba Đồng Lộc: Nghệ sĩ choàng áo nắng để ráp sân khấu

Thứ 6, 20/07/2018 | 15:00
Chiều 19/8, sau bão, khu vực Đồng Lộc nắng oi, 80 nam nữ diễn viên đoàn văn công QK1 phải choàng áo nắng, bịt kín mặt để ráp sân khấu.
Cùng tác giả

Video: Chiến sa Mỹ chặn đầu, tìm cách bao vây xe quân sự của Nga ở Syria

Thứ 6, 19/06/2020 | 20:47
Căng thẳng giữa lực lượng quân sự của Mỹ và Nga tiếp tục leo thang ở khu vực Đông Bắc Syria. Xe quân sự của 2 bên liên tục có các hành vi chặn đường, khiêu khích lẫn nhau.

Video: Chiêm ngưỡng quy trình máy bay chiến đấu nạp nhiên liệu trên không

Thứ 6, 19/06/2020 | 09:41
Trong trường hợp máy bay chiến đấu hết nhiên liệu, không thể tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, một máy bay khác sẽ được điều động đến hỗ trợ, nạp nhiên liệu trực tiếp cho máy bay chiến đấu ngay trên không.

Video: Máy bay ném bom Tu-95 của Nga "chạm mặt" F-22 khi bay lượn gần biên giới Mỹ

Thứ 7, 13/06/2020 | 20:00
Bộ chỉ huy không quân Mỹ đã lập tức điều động chiến đấu cơ F-22 đến vùng biển Alaska khi phát hiện máy bay ném bom Tu-95 xuất hiện gần biên giới nước này.

Video: Cận cảnh xe tuần tra của Nga đụng độ "nóng" chiến sa của Mỹ trên đất Syria

Thứ 6, 12/06/2020 | 21:33
Đoạn video ngắn ghi lại quá trình đối đầu căng thẳng giữa đoàn tuần tra của Nga và xe quân sự của quân đội Mỹ ở khu vực Đông Bắc Syria.

Chồng Tây của siêu mẫu Hà Anh: Người cùng một nền văn hóa còn khác biệt, nói gì Tây và Việt

Thứ 5, 11/06/2020 | 09:03
Xuất thân từ xứ sở sương mù, chàng trai đam mê phiêu lưu bỗng một ngày bén duyên với đất nước hình chữ S. Chàng trai này quyết định dừng chân nơi đây khi lỡ sa vào ánh mắt của người con gái Việt Nam. Xây dựng gia đình mới ở chốn xa lạ, chàng rể Tây nhận ra chẳng tiêu chuẩn nào từ phía Đông hay Tây thực sự quan trọng.
Cùng chuyên mục

Hình ảnh đời thường “cực chill” của nữ diễn viên gây ức chế nhất Trạm cứu hộ trái tim

Thứ 5, 18/04/2024 | 16:13
Tiểu thư Ngân Hà lúc trẻ do nữ diễn viên Linh Chi thủ vai trong phim Trạm cứu hộ trái tim gây ức chế với khán giả. Ngoài đời, cô sở hữu nhan sắc xinh đẹp, dịu dàng.

Sau 10 năm ly hôn với Trương Ngọc Ánh, Trần Bảo Sơn hiện có cuộc sống thế nào?

Thứ 5, 18/04/2024 | 13:30
Sau những cuộc tình đi qua trong đời, hiện tại Trương Ngọc Ánh đang vướng tin đồn chia tay tình trẻ, trong khi Trần Bảo Sơn lại có cuộc sống khá kín tiếng.

Hòa Minzy làm bốc xếp tại chợ cá, bật khóc nức nở

Thứ 5, 18/04/2024 | 11:30
Thùy Tiên, Hòa Minzy lần đầu đi bốc xếp hàng hóa tại chợ đầu mối. Người khóc thét vì sợ lươn, người ấm ức rớt nước mắt.

Sau phim Kiều, Mai Thu Huyền tiếp tục thất bại với Đoá hoa mong manh

Thứ 5, 18/04/2024 | 10:58
Hai dự án điện ảnh của Mai Thu Huyền có nguy cơ lỗ nặng tại thị trường Việt Nam, không nhận được hiệu ứng cao về doanh thu phòng vé.

"Hằng Nga" đẹp nhất màn ảnh châu Á: Là doanh nhân giàu có, bí ẩn, tuổi U70 nhan sắc vẫn kiều diễm khó tin

Thứ 5, 18/04/2024 | 09:10
“Hằng Nga” Khâu Bội Ninh trong phim Tây Du Ký năm 1986, gây thương nhớ bởi nhan sắc băng thanh ngọc khiết, khí chất thoát tục như tiên nữ hạ phàm.
     
Nổi bật trong ngày

Bản tin 17/4: Bộ GD&ĐT ban hành kế hoạch tuyển sinh đại học năm 2024

Thứ 4, 17/04/2024 | 05:45
Bộ GD&ĐT ban hành kế hoạch tuyển sinh đại học năm 2024; Xe tải lao vào mương thoát nước 2 người tử vong...

Xây dựng thương hiệu du lịch Điện Biên từ nội lực văn hóa

Thứ 4, 17/04/2024 | 15:00
Điện Biên có tài nguyên văn hóa phong phú và đậm đà bản sắc của các tộc người. Đây là nguồn lực to lớn để phát triển loại hình du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng.

Dự báo thời tiết ngày 18/4/2024: Gia tăng nắng nóng ở khu vực nào?

Thứ 5, 18/04/2024 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (18/4). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Rủ nhau đi tắm biển, hai học sinh đuối nước thương tâm

Thứ 4, 17/04/2024 | 12:28
Hai học sinh lớp 5 ở Quảng Ngãi bị đuối nước trong lúc tắm biển, trong đó 1 cháu đã tử vong, 1 cháu đang cấp cứu tại bệnh viện.

Điện Biên quá tải lưu trú, người dân dọn nhà đón du khách miễn phí

Thứ 4, 17/04/2024 | 14:14
Những ngày này, lượng khách tăng vọt khiến Điện Biên luôn trong tình trạng "cháy phòng". Người dân dọn nhà, lắp điều hoà để đón du khách đến tham quan, trải nghiệm.