Anh Lý (30 tuổi, sống tại Thiên Tân, Trung Quốc), được đưa vào cấp cứu trong tình trạng đau lưng dữ dội, các khớp ngón chân sưng tấy đỏ rực, môi tím tái như không còn giọt máu nào.
"Chồng tôi kêu đau lưng từ chiều, đến đêm thì đau không chịu nổi, ngón chân sưng toàn hạt to như củ gừng. Tôi cứ nghĩ anh ấy bị bong gân hay dị ứng thông thường thôi, đâu ngờ lại là biến chứng suy thận nguy hiểm đến thế", vợ anh Lý sụt sùi nhớ lại.
Khi tiến hành thăm khám lâm sàng, các bác sĩ nhận thấy tại các khớp ngón chân của bệnh nhân đã xuất hiện nhiều hạt tophi bất thường. Bác sĩ lập tức chỉ định xét nghiệm máu khẩn cấp.
Kết quả cho thấy, chỉ số axit uric trong máu của anh Lý lên tới 810 µmol/L, rơi vào ngưỡng nguy hiểm gây suy thận cấp trên nền tổn thương mạn tính nghiêm trọng.
Bệnh nhân lập tức được chuyển sang khoa hồi sức tích cực nhưng đã không qua khỏi do tình trạng suy thận tiến triển quá nhanh dẫn đến biến chứng tăng kali máu cấp tính và rối loạn nhịp tim.
Vợ anh Lý nghẹn ngào chia sẻ rằng trong đợt khám sức khỏe cách đây vài năm, anh Lý từng được cảnh báo chỉ số axit uric cao có nguy cơ dẫn tới suy thận. Bác sĩ dặn về phải ăn uống lành mạnh để ngăn ngừa suy thận, nhưng anh chủ quan.
"Thấy người vẫn khỏe mạnh, đi làm việc nặng mỗi ngày chẳng sao nên anh ấy bảo bác sĩ cứ làm quá lên, trẻ thế này làm sao mà suy thận hay mắc bệnh nặng được!", vợ anh Lý kể lại.
Sau khi tìm hiểu kỹ thói quen sinh hoạt của bệnh nhân, nguyên nhân dẫn đến kết cục tử vong vì biến chứng suy thận ở tuổi 30 dần lộ diện.
Ảnh minh họa.
Vì áp lực công việc, mỗi tối sau khi tan làm, anh Lý đều tự thưởng cho mình một bữa nhậu cùng bạn bè hoặc ăn tại nhà với hai món khoái khẩu: Hải sản và rượu bia.
Nói về trường hợp của anh Lý, bác sĩ Wang Mi, Trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc), trầm ngâm chia sẻ: "Rất nhiều người trẻ hiện nay đang tự tay đẩy mình vào con đường suy thận mà không hề hay biết. Hải sản và rượu bia là hai thực phẩm chứa hàm lượng purin cực cao. Khi nạp dồn dập vào cơ thể buổi tối, purin sẽ chuyển hóa thành axit uric. Việc dung nạp này diễn ra liên tục khiến hệ thống lọc bị quá tải, gia tăng nguy cơ suy thận".
Bác sĩ Wang Mi phân tích thêm: "Bình thường, khoảng 80% axit uric được lọc và đào thải qua đường nước tiểu. Nhưng khi nồng độ này duy trì ở mức cao trong thời gian dài, chúng sẽ kết tinh thành các tinh thể muối urat sắc nhọn bám chặt vào các ống thận và cầu thận, âm thầm tàn phá chức năng lọc. Khi gặp yếu tố kích hoạt mạnh như một bữa ăn giàu purin lớn, chỉ số axit uric vọt lên cực hạn sẽ đẩy cơ thể vào đợt suy thận cấp. Lúc này, thận hoàn toàn mất khả năng đào thải, dẫn tới các biến chứng tử vong tức thì như tăng kali máu gây ngừng tim đột ngột hoặc phù phổi cấp".
Trường hợp của anh Lý là câu chuyện đau lòng không ai muốn xảy ra, nhưng cũng là lời cảnh báo đắt giá đến tất cả chúng ta. Đừng chủ quan với những dấu hiệu bất thường của cơ thể, đừng ỷ lại vào tuổi trẻ mà "bán rẻ" sức khỏe của mình.
Cách kiểm soát axit uric, giảm nguy cơ suy thận
Ảnh minh họa.
Việc điều chỉnh chế độ ăn uống, uống đủ nước, vận động nhẹ nhàng và kiểm soát cân nặng có thể giúp đưa nồng độ axit uric về mức an toàn chỉ trong một tuần — mà không cần quá phụ thuộc vào thuốc.
Uống đủ nước
Uống đủ nước là cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất để giúp cơ thể đào thải axit uric. Thận cần đủ lượng nước để lọc axit uric ra khỏi máu và loại bỏ qua nước tiểu. Khi được cung cấp đủ nước, quá trình này diễn ra thuận lợi, giúp giảm nguy cơ kết tinh axit uric và hình thành sỏi thận.
Giảm thực phẩm chứa purin
Purin là hợp chất tự nhiên có trong nhiều loại thực phẩm, khi được chuyển hóa trong cơ thể sẽ tạo ra axit uric. Vì vậy, việc kiểm soát nồng độ axit uric máu phụ thuộc đáng kể vào lượng purin nạp vào hàng ngày.
Để giảm axit uric hiệu quả, nên hạn chế các thực phẩm giàu purin, bao gồm: Nội tạng động vật như gan, thận, tim; Thịt đỏ (bò, heo, cừu); Một số loại hải sản như cá mòi, cá cơm, cá trích, tôm, cua, sò, ốc; Thịt chế biến sẵn như xúc xích, lạp xưởng, đồ hộp.
Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều thịt đỏ và hải sản làm tăng đáng kể nồng độ axit uric, trong khi chế độ ăn giàu rau xanh và sữa ít béo giúp giảm nguy cơ gout.
Bổ sung vitamin C
Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chức năng thận, giúp cơ thể đào thải axit uric hiệu quả hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy, bổ sung đủ vitamin C có thể giúp giảm nồng độ axit uric máu, đồng thời hỗ trợ phòng ngừa cơn gout cấp.
Tập thể dục thường xuyên
Thừa cân và béo phì là những yếu tố làm tăng nguy cơ tích tụ axit uric trong máu, từ đó dẫn đến bệnh gout và rối loạn chuyển hóa. Giảm cân hợp lý, dù chỉ ở mức nhỏ, cũng có thể giúp hạ nồng độ axit uric và cải thiện chức năng thận.
Các chuyên gia khuyến nghị nên duy trì hoạt động thể chất vừa phải như đi bộ nhanh, bơi lội, yoga hoặc đạp xe ít nhất 30 phút mỗi ngày. Những hình thức vận động này giúp tăng cường trao đổi chất và cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả và giảm nguy cơ tăng axit uric. Tuy nhiên, không nên tập luyện cường độ quá cao hoặc nhịn ăn khi tập, vì điều đó có thể làm tăng sản sinh axit uric tạm thời.
Tránh rượu bia
Rượu bia là "kẻ thù" lớn nhất của người có nồng độ axit uric cao. Bia chứa nhiều purin, đồng thời có tác dụng gây mất nước, khiến quá trình đào thải axit uric qua thận bị cản trở. Không chỉ bia, tất cả các loại đồ uống có cồn đều có thể kích thích cơ thể sản sinh axit uric nhiều hơn và làm giảm khả năng loại bỏ chúng ra khỏi máu. Do đó, ngừng hoàn toàn việc uống rượu, bia là cách nhanh nhất và hiệu quả nhất để hạ axit uric, đặc biệt trong tuần đầu tiên khi bắt đầu điều chỉnh lối sống.
Ngoài rượu bia, đồ uống và thực phẩm nhiều đường, nhất là những loại chứa fructose hoặc siro ngô có hàm lượng fructose cao, cũng làm tăng sản xuất axit uric. Để kiểm soát tốt hơn, nên hạn chế đồ uống có gas, nước ngọt đóng chai và thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời ưu tiên thực phẩm tươi, nguyên chất như rau củ, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
Minh Hoa (t/h)
