Mới đây, anh Trần, 32 tuổi (sống tại Ninh Ba, Chiết Giang, Trung Quốc) được đưa vào Đơn vị Chăm sóc Đặc biệt Cấp cứu (EICU) của Bệnh viện Nhân dân số 2 thành phố Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc) trong tình trạng nguy kịch.
Trước đó, anh Trần liên tục tham gia các buổi tiệc tùng. Ngày đầu tiên, anh ăn lẩu cùng người thân. Sang ngày thứ hai, anh tiếp tục hẹn bạn bè ăn thịt nướng từ chiều đến khuya và uống kèm 2 chai bia.
Ảnh minh hoạ. (Shutterstock)
Đáng nói, anh Trần vốn rất mê thịt, nhất là thịt mỡ, không thích ăn rau. Trong các bữa ăn, anh ăn hết món thịt này đến hải sản kia nhưng rau củ và trái cây thì không để mắt đến.
Buổi tối của ngày thứ hai, anh Trần đau bụng dữ dội, cơn đau lan nhanh ra toàn bộ vùng bụng và lưng dưới nên được người nhà đưa đi cấp cứu ngay trong đêm.
Ảnh minh họa. (TOPick)
Tại bệnh viện, kết quả xét nghiệm khiến các bác sĩ không khỏi bàng hoàng. Chỉ số triglyceride trong máu của anh Trần lên tới 82,46 mmol/L, vượt quá mức bình thường tới 48 lần. Máu rút từ cơ thể người bệnh không còn màu đỏ tươi mà có màu trắng đục đặc như sữa hay mỡ lợn, hay còn gọi là "máu dưỡng chấp".
Bác sĩ Du Liwen, Phó trưởng Khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhân dân số 2 thành phố Ninh Ba (Chiết Giang, Trung Quốc) cho biết, bệnh nhân bị viêm tụy cấp do tăng lipid máu cực kỳ nghiêm trọng. Tuyến tụy bị viêm nặng kèm dịch tiết tràn ra các mô xung quanh. "Nếu chỉ nhập viện chậm thêm một chút, tính mạng của bệnh nhân có lẽ không giữ được" , ông nói.
Hiện tại, anh Trần tuy đã thoát khỏi nguy kịch nhưng vẫn trong tình trạng hôn mê và cần điều trị thêm.
Đáng chú ý, những trường hợp như anh Trần không phải hiếm. Theo bác sĩ Du Linwen, bệnh viện này vừa tiếp nhận liên tiếp 4 bệnh nhân trẻ tuổi ở độ tuổi khoảng 30 mắc viêm tụy cấp sau các đợt ăn uống thả ga.
Bác sĩ Du chỉ ra rằng, những năm gần dây, viêm tụy cấp không còn là bệnh của người trung niên - cao tuổi nữa mà trẻ hóa rất nhanh. Những bệnh nhân trẻ mắc bệnh lý này thường có các đặc điểm chung:
- Nghiện đồ ăn nhiều mỡ và đường, thường xuyên tiêu thụ các món quá giàu protein như thịt nướng, lẩu cay, gà rán, bánh mì kẹp thịt.
- Lười uống nước lọc: Chủ yếu dùng nước ngọt có gas, trà sữa thậm chí là bia rượu để giải khát.
- Lười vận động: Thường xuyên ngồi một chỗ thời gian dài dẫn đến thừa cân, béo phì.
Bác sĩ Du giải thích thêm, chế độ ăn nhiều dầu mỡ và protein kéo dài sẽ làm rối loạn chuyển hóa. Khi gan bị quá tải không thể chuyển hóa hết chất béo, lượng "chất béo tự do" trong máu sẽ tăng vọt, gây tắc nghẽn các ống dẫn nhỏ của tuyến tụy và dẫn đến viêm tụy cấp.
Viêm tụy cấp ở mức độ nhẹ chỉ gây phù nề, nhưng nếu tiến triển nặng có thể dẫn đến hoại tử tụy, chảy máu nội tạng, nhiễm trùng máu, sốc và tử vong. Cơn đau do viêm tụy cấp thường dai dẳng, tập trung ở vùng bụng trên rồi lan sang sau lưng, kèm theo nôn mửa và sốt cao.
Phân tích thêm về hiện tượng "máu đục như sữa", bác sĩ Lee Cheuk-kwong, Giám đốc Y tế Dịch vụ Truyền máu Chữ thập đỏ Hồng Kông (Trung Quốc) cho biết, việc tiêu thụ quá nhiều thịt mỡ như thịt bò mỡ, thịt lợn nướng khiến huyết tương bị bao phủ bởi chất béo. Tình trạng này không chỉ gây ra viêm tụy cấp mà về lâu dài còn làm xơ vữa, tắc nghẽn mạch máu, gia tăng nguy cơ biến chứng tim mạch và đột quỵ.
Các bác sĩ khuyến cáo, phần lớn trường hợp viêm tụy cấp do tăng triglycerid hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt rối loạn lipid máu.
Người mắc tăng triglycerid cần:
-Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm nhiều đường.
-Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
-Duy trì cân nặng hợp lý.
-Tập luyện thể lực đều đặn.
-Hạn chế hoặc tuyệt đối không sử dụng rượu, bia.
-Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán rối loạn mỡ máu.
Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa cần kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu để giảm nguy cơ biến chứng.
Ngoài ra, nên khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng tăng triglycerid, từ đó điều trị kịp thời.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Việc phát hiện sớm, xử trí đúng thời điểm không chỉ giúp hạn chế tổn thương tuyến tụy mà còn giảm nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Sức khỏe & Đời sống )
