Nhiều người cho rằng chỉ cần không uống rượu bia thì gan sẽ khỏe mạnh. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo một thói quen tưởng chừng vô hại - uống đồ uống có đường mỗi ngày - cũng có thể khiến gan bị tổn thương nghiêm trọng.
Đó là trường hợp của một người đàn ông 35 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc). Do công việc bận rộn, anh thường ăn cơm hộp vào bữa trưa và gần như ngày nào cũng mua thêm một ly trà sữa hoặc trà pha sẵn có đường để uống tại văn phòng.
Ảnh minh họa.
Thói quen này kéo dài nhiều năm, cộng với việc ngồi nhiều, ít vận động khiến cân nặng và vòng bụng tăng nhanh.
Trong lần kiểm tra sức khỏe định kỳ, bác sĩ phát hiện vòng eo của người đàn ông lên tới 112cm, vượt xa ngưỡng khuyến cáo đối với nam giới.
Xét nghiệm máu cho thấy chỉ số triglycerid (mỡ máu trung tính) ở mức 239 mg/dL, cao hơn nhiều so với mức bình thường dưới 150 mg/dL. Đáng chú ý nhất, siêu âm ổ bụng cho thấy hình ảnh gan "trắng xóa" - dấu hiệu của gan nhiễm mỡ mức độ trung bình đến nặng.
Người bệnh đồng thời được chẩn đoán mắc hội chứng chuyển hóa, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và đái tháo đường nếu không thay đổi lối sống.
Ảnh minh họa.
Theo bác sĩ điều trị, gan nhiễm mỡ không chỉ liên quan đến rượu bia mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với việc tiêu thụ quá nhiều đường, tinh bột tinh chế, đồ uống ngọt và tổng lượng calo dư thừa. Đặc biệt, nhiều loại trà sữa, nước ngọt hay đồ uống pha sẵn sử dụng siro ngô giàu fructose (high-fructose corn syrup) làm chất tạo ngọt. Lượng fructose này chủ yếu được chuyển hóa tại gan. Khi nạp quá nhiều, gan sẽ chuyển phần đường dư thành chất béo, lâu dần tích tụ trong tế bào gan và hình thành gan nhiễm mỡ.
Nếu tình trạng kéo dài mà không được kiểm soát, gan nhiễm mỡ có thể tiến triển thành viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư gan. Đồng thời, đây cũng là yếu tố nguy cơ của tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch và đột quỵ.
Theo các bác sĩ, thay đổi chế độ ăn uống và lối sống từ sớm là giải pháp hiệu quả giúp bảo vệ chức năng gan.
Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy việc tăng cường thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp cải thiện sức khỏe gan và giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ. Vì vậy, nên ưu tiên chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và các loại hạt dinh dưỡng. Những thực phẩm này cung cấp dồi dào chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, góp phần giảm viêm, cải thiện độ nhạy insulin và hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo tại gan.
Bên cạnh đó, nên:
Hạn chế thịt đỏ và các loại thịt chế biến sẵn.
Tăng cường cá biển giàu acid béo Omega - 3.
Sử dụng dầu thực vật, như dầu ô liu, thay cho mỡ động vật.
Giảm tiêu thụ đồ ăn nhanh, nước ngọt và thực phẩm nhiều đường.
Duy trì cân nặng hợp lý và tập luyện thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần.
Một trong những chế độ ăn được nhiều chuyên gia đánh giá cao trong phòng ngừa gan nhiễm mỡ là chế độ ăn Địa Trung Hải. Chế độ ăn này ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, các loại hạt, cá và dầu ô liu; đồng thời hạn chế thịt đỏ, đường tinh luyện và chất béo bão hòa.
Minh Hoa (t/h)
