Sáng 13/11, với 457/457 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Trước khi các ĐBQH biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân (Ảnh: Media Quốc hội).
Điều 34c Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường vừa được Quốc hội thông qua quy định rõ về quản lý và khai thác dữ liệu đo lường trên môi trường số.
Cụ thể, luật quy định kết quả đo có thể được phát hành dưới dạng chứng thư điện tử hoặc được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu khác. Điều kiện, giá trị pháp lý của chứng thư điện tử, thông điệp dữ liệu về kết quả đo thực hiện theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử và pháp luật dân sự.
Cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền được sử dụng dữ liệu đo lường, thông điệp dữ liệu, chứng thư điện tử để thực hiện đánh giá mức độ rủi ro trong phân tích, cảnh báo, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
Dữ liệu chỉ được dùng làm căn cứ xác định vi phạm khi đáp ứng yêu cầu về giá trị dùng làm chứng cứ của thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử; kết quả phân tích, cảnh báo tự động không là căn cứ duy nhất để kết luận vi phạm.
Tổ chức, cá nhân có quyền được giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu không chính xác liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Tổ chức, cá nhân được tra cứu, tiếp cận thông tin công khai trên nền tảng số hoạt động đo lường. Người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường theo quy định của pháp luật.
Kết quả khai thác, phân tích dữ liệu về kiểm định, kiểm tra chuyên ngành về đo lường trên nền tảng số hoạt động đo lường được sử dụng làm một trong những căn cứ để xem xét, điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát đối với từng loại phương tiện đo nhóm 2 phù hợp với đặc tính kỹ thuật đo lường, độ ổn định của phương tiện đo trong quá trình sử dụng, tiến bộ khoa học, công nghệ và yêu cầu quản lý.
Việc điều chỉnh chu kỳ kiểm định, biện pháp kiểm soát đối với phương tiện đo tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn tính mạng của con người phải được thực hiện thận trọng, trên cơ sở thí điểm, đánh giá tác động và gắn với biện pháp hậu kiểm.
Kết quả biểu quyết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường (Ảnh: Media Quốc hội).
Ngoài ra, về đánh giá mức độ rủi ro trong kiểm tra chuyên ngành về đo lường. Báo cáo tiếp thu giải trình cho biết, tiếp thu ý kiến, dự thảo Luật đã chỉnh lý khoản 6 Điều 43, phân định rõ và sử dụng thống nhất hai thuật ngữ "mức độ rủi ro kỹ thuật của phương tiện đo" và "mức độ rủi ro trong việc tuân thủ các quy định về đo lường"; việc kiểm tra tập trung vào đối tượng, lĩnh vực, hoạt động có nguy cơ vi phạm cao; tổ chức, doanh nghiệp không xây dựng Chương trình bảo đảm đo lường không mặc nhiên bị xếp vào nhóm có nguy cơ vi phạm cao.
Đồng thời, bổ sung quy định: "Chính phủ quy định tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro, việc công khai tiêu chí và việc sử dụng kết quả chương trình bảo đảm đo lường trong kiểm tra.".
Khoản 2 Điều 34c quy định việc sử dụng dữ liệu đo lường để đánh giá mức độ rủi ro, trong đó kết quả phân tích, cảnh báo tự động không là căn cứ duy nhất để kết luận vi phạm và tổ chức, cá nhân có quyền giải trình, yêu cầu kiểm tra lại, đính chính dữ liệu.
Các căn cứ chủ yếu để đánh giá mức độ rủi ro, căn cứ lựa chọn đối tượng kiểm tra và yêu cầu cơ quan kiểm tra lưu giữ căn cứ lựa chọn sẽ được cụ thể hóa tại Nghị định quy định tiêu chí đánh giá mức độ rủi ro theo khoản 6 Điều 43, bảo đảm tính khách quan, minh bạch và khả năng giám sát hoạt động kiểm tra.
Về các hành vi bị nghiêm cấm, chỉnh lý tên Điều 7, khoản 4 (giả mạo, tẩy xóa, sửa chữa trái phép vật mang dữ liệu về kết quả, tình trạng kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm) và bổ sung khoản 5 (cố ý tác động trái phép vào mạng truyền dữ liệu đo, dữ liệu đo lường, hệ thống quản trị dữ liệu đo lường).
Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
