Thời gian gần đây, nhiều tài xế thắc mắc về việc biển số ô tô bị bùn đất bắn lên che lấp có bị xử phạt hay không. Đại diện Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) cho biết, pháp luật không xử lý cứng nhắc trong mọi tình huống, mà sẽ căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể để xác định lỗi vi phạm.
Bị bùn bắn khi đang di chuyển: Không bị phạt
Theo Cục CSGT, nếu ô tô đang lưu thông trên đường mà gặp đoạn đường bùn lầy, công trình thi công, trời mưa lớn… khiến bùn đất bắn lên che khuất biển số, lực lượng chức năng sẽ không xử phạt, mà chỉ nhắc nhở tài xế vệ sinh lại biển kiểm soát.

Cảnh sát cho biết, trong quá trình di chuyển trên cao tốc trong thời tiết mưa, đường bẩn, biển số bị bùn che lấp, tài xế sẽ không bị xử lý (Ảnh minh họa: Internet).
Đây được xem là tình huống bất khả kháng vì người điều khiển phương tiện không thể biết trước để phòng tránh. “Trong trường hợp này, người lái xe không có lỗi cố ý nên không thuộc nhóm bị xử lý vi phạm hành chính”, đại diện Cục CSGT nhấn mạnh.
Khi bị kiểm tra, tài xế có thể trình bày rõ tình huống thực tế, đồng thời chủ động lau sạch biển số ngay tại chỗ theo yêu cầu của lực lượng chức năng.
Có thời gian làm sạch nhưng không làm sẽ bị xử lý
Tuy nhiên, nếu biển số bị bùn đất che lấp trong thời gian dài, trong khi tài xế đã dừng, nghỉ hoặc về nhà và có đủ điều kiện làm sạch nhưng không thực hiện, hành vi này sẽ bị xác định là vi phạm.
Theo đại diện Cục CSGT, lúc này người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt về lỗi gắn biển số không rõ chữ, số – thường gọi là biển số bị mờ. “Khi đã có thời gian kiểm tra phương tiện mà không xử lý việc biển số bị che khuất, thì không thể coi là bất khả kháng nữa”, vị này lý giải.
Thực tế, nhiều tài xế có ý thức thường tranh thủ lau biển số khi dừng đổ xăng, nghỉ ngơi hoặc sau khi đi qua đoạn đường bẩn. Chỉ cần vài phút xử lý là có thể tránh được lỗi vi phạm.
Đại diện Cục CSGT dẫn chứng một trường hợp tài xế ô tô vừa bị xử phạt 23 triệu đồng và trừ điểm giấy phép lái xe vì để biển số bị bùn che lấp trong nhiều ngày.
Qua xác minh từ hệ thống camera, lực lượng chức năng xác định phương tiện đã di chuyển liên tục trong tình trạng biển số bị che suốt 4 ngày nhưng không được vệ sinh, dù tài xế có thời gian và điều kiện làm sạch.
Ban đầu, vụ việc gây tranh luận trên mạng xã hội vì nhiều người cho rằng xe chỉ mới đi qua đoạn đường bẩn. Tuy nhiên, sau khi làm việc với cơ quan chức năng, tài xế thừa nhận xe bị bùn bám từ chuyến đi tỉnh trước đó và chưa kịp rửa do bận công việc.
Căn cứ vào thời gian vi phạm kéo dài và ý thức khắc phục không được thực hiện, cơ quan chức năng đã ra quyết định xử phạt theo quy định.
Một biển rõ, một biển bị che vẫn có thể bị phạt

Hình ảnh chiếc ô tô do tài xế N.V.H. (trú tại Hà Nội) điều khiển bị bùn đất che khuất biển kiểm soát phía sau (Ảnh: Công an cung cấp).
Một tình huống khác khiến nhiều người băn khoăn là biển số phía trước vẫn rõ, nhưng biển phía sau lại bị bùn che lấp. Trong trường hợp này có bị xử phạt hay không?
Cục CSGT cho biết, quy định hiện hành xác định biển số xe là toàn bộ các biển số gắn trên phương tiện. Vì vậy, chỉ cần một trong hai biển trước hoặc sau bị che khuất, phương tiện vẫn có thể bị xử lý lỗi biển số không rõ chữ, số.
Dù vậy, trong quá trình kiểm tra, lực lượng CSGT vẫn sẽ cân nhắc yếu tố thực tế. Nếu việc che lấp xảy ra do vừa đi qua đoạn đường bùn lầy và tài xế chưa kịp vệ sinh, cán bộ làm nhiệm vụ có thể nhắc nhở thay vì xử phạt.
Đi cao tốc trời mưa, không thể dừng xe có bị phạt?
Nhiều tài xế đặt câu hỏi: Khi di chuyển trên cao tốc trong điều kiện mưa lớn, mặt đường bẩn khiến biển số bị che lấp, nhưng không thể dừng xe để lau chùi ngay, liệu có bị xử lý?
Đại diện Cục CSGT khẳng định, trong tình huống này tài xế sẽ không bị xử phạt. Việc dừng xe trên cao tốc để lau biển số là không an toàn và vi phạm quy định dừng đỗ, do đó yếu tố bất khả kháng được xem xét.
Khi bị kiểm tra sau đó, nếu tài xế giải thích rõ ràng, hợp lý về hành trình di chuyển và điều kiện thời tiết, lực lượng chức năng sẽ yêu cầu khắc phục, làm sạch biển số thay vì lập biên bản.
Tài xế có quyền chứng minh yếu tố bất khả kháng

Biển số ô tô được lau sạch.
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, người vi phạm có quyền chứng minh hành vi xảy ra do tình thế bất khả kháng, không xuất phát từ ý muốn chủ quan. Tài xế có thể cung cấp hình ảnh, video từ camera hành trình để làm căn cứ.
Về phía lực lượng chức năng, quá trình xử lý cũng phải dựa trên xác minh thực tế, bao gồm việc truy xuất dữ liệu camera giao thông để xác định phương tiện đã lưu thông trong tình trạng biển số bị che lấp bao lâu.
Trước đó, Phòng CSGT Công an Hà Nội đã ra quyết định xử phạt anh N.V.H. (trú tại Hà Nội) về hành vi điều khiển xe gắn biển kiểm soát không rõ chữ, số. Với lỗi vi phạm này, anh H. bị phạt 23 triệu đồng và trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe.
Theo Cục CSGT, khoảng 10h30 ngày 26/1, anh N.V.H. điều khiển ô tô BKS 30M-246.xx lưu thông trên quốc lộ 32 (đoạn qua xã Đan Phượng). Khi đến khu vực vườn hoa Đan Phượng, ô tô này bị tổ công tác của Đội CSGT đường bộ số 9 dừng xe kiểm tra.
Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện ô tô do anh H. điều khiển gắn biển kiểm soát không rõ chữ và số. Sau đó, anh H. cho rằng hành vi vi phạm này chỉ bị xử phạt 900.000 đồng nên yêu cầu tổ CSGT lập biên bản đúng lỗi vi phạm của mình và quay clip đăng tải lên mạng xã hội.
Đến sáng 27/1, anh H. đã đến trụ sở Đội CSGT đường bộ số 9 để làm việc và cho biết, trước đó 4 ngày, anh điều khiển ô tô nói trên đi tỉnh Thanh Hóa. Do thời tiết mưa và đường bẩn, xe bị bùn đất bắn lên, che khuất biển số phía sau.
Khánh Linh (theo Dân trí, Tiền phong)