Khát vọng làm giàu từ ruộng trũng quê hương
Tốt nghiệp lớp 12, anh Lê Duy Trinh, SN 1996, thôn Tả Phan, xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị, tạm biệt quê nhà để sang nước Nga xa xôi lao động mong có được một nghề nghiệp ổn định, có thu nhập. Thế nhưng sau 10 năm quần quật lao động nơi đất khách quê người, anh nhìn lại và nhận ra mình vẫn trắng tay, chẳng tích cóp được mấy đồng làm vốn.
Nhiều đêm mất ngủ nơi xứ lạnh, anh mở mạng internet và xúc động trước câu chuyện về những người trẻ cùng trang lứa khởi nghiệp thành công từ chính "bờ xôi ruộng mật" quê nhà. Suy nghĩ về quê hương lập nghiệp cứ nung nấu trong lòng. Cuối cùng, anh Trinh quyết định trở về mang theo hoài bão hồi sinh những cánh đồng một vụ lúa bấp bênh, nơi quanh năm chỉ có cây năn, lác… mọc hoang do ngập nước.
Từ vùng ruộng trũng anh Trinh đã mạnh dạn đầu tư trồng sen hồng cho giá trị kinh tế vượt trội.
"Tôi nhận thấy đặc thù vùng ngập nước là lợi thế lớn để phát triển cây sen nên bắt đầu lao vào nghiên cứu, tìm tòi. Niềm đam mê trỗi dậy, tôi mua sách báo, lên internet học hỏi về các mô hình trồng sen và đúc kết kinh nghiệm truyền thống để làm vốn lận lưng", anh Trinh chia sẻ.
Cuối năm 2022, anh Trinh xin gia đình cho chuyển đổi 1ha vùng ruộng trũ trồng một vụ lúa bấp bênh để cải tạo làm đầm trồng sen. Vạn sự khởi đầu nan, anh khăn gói vào tận Đồng Tháp để mua giống nhưng do không hợp thổ nhưỡng, sen đưa về trồng mãi chẳng chịu lên xanh.
Anh Trinh trải qua thời gian dài tìm hiểu và quyết định đưa giống sen hồng về bén duyên với vùng đất Ninh Châu.
Không nản chí, anh tiếp tục tìm đến những người đi trước để học hỏi rồi vào Huế mua giống sen hồng về trồng. Mấy tháng sau, nhìn nhìn cây sen phát triển với lá xanh mướt trồi lên mặt nước, anh Trinh mới thở phào nhẹ nhõm. Vụ sen hồng năm đó thắng lợi vì có sản phẩm đầu tiên là ngó sen, hạt sen để bán.
Từ đầm hoang đến HTX nông nghiệp đa giá trị
Xác định đã đi đúng hướng, anh Trinh vận động bà con nông dân có ruộng liền kề để thuê lại với giá cao hơn trồng lúa. Từ những diện tích ban đầu, anh từng bước mở rộng vùng nguyên liệu, hình thành cánh đồng sen quy mô khoảng 8ha.
Anh Trinh phấn khởi chia sẻ với PV: “Sau thời gian thử nghiệm thành công giống sen hồng, tôi đã nhân rộng ra toàn bộ diện tích. Đến nay, tất cả hồ sen đều khỏe mạnh, lá to, ra hoa nhiều, đẹp và đúng mùa vụ”.
Từ thành công bước đầu, để tạo thương hiệu riêng và dễ dàng trong giao dịch, anh Lê Duy Trinh mạnh dạn thành lập Hợp tác xã Sản xuất - Kinh doanh Dịch vụ nông nghiệp - Thương mại - Du lịch Tả Phan (HTX Tả Phan) do anh làm Giám đốc. HTX chuyên sản xuất, kinh doanh các sản phẩm từ cây sen và đưa vào hoạt động mô hình dịch vụ du lịch cho người dân đến tham quan.
Ngoài những sản phẩm thô...
Hiểu rõ nếu chỉ bán hạt tươi thì giá trị sản phẩm sẽ bấp bênh, phụ thuộc hoàn toàn vào mùa vụ và thương lái, anh Trinh định hướng HTX phải đi theo con đường sản xuất hàng hóa, chế biến sâu và xây dựng thương hiệu mạnh.
Đến nay, với tổng vốn đầu tư khoảng 3 tỷ đồng, HTX Tả Phan đã hoàn thiện hệ thống kho lạnh bảo quản, máy sấy nhiệt, máy hút chân không và các thiết bị sơ chế hiện đại. Thay vì bán thô, nhiều sản phẩm tinh chế từ sen đã ra đời, trong đó có 2 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao.
Toàn bộ sản phẩm được quản lý chất lượng nghiêm ngặt, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và phủ sóng rộng rãi trên các sàn thương mại điện tử, mạng xã hội.
Các sản phẩm tinh chế từ sen ra đời.
Đến các sản phẩm có đầu tư nhãn mác, trích xuất nguồn gốc...
Không dừng lại ở việc chế biến, vào mùa hoa nở, cánh đồng sen bạt ngàn của HTX còn biến thành không gian du lịch sinh thái lý tưởng. Du khách khắp nơi tìm về tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm, mở ra hướng đi kết hợp giữa nông nghiệp nâng cao với du lịch nông thôn đầy triển vọng.
Phát triển kinh tế gắn với cộng đồng
Sự phát triển của HTX Tả Phan không chỉ mang lại quả ngọt cho riêng anh Trinh mà quan trọng hơn, nó đã thay đổi hoàn toàn tư duy sản xuất của người dân vùng đất khó Ninh Châu.
Từ một vùng đất lầy lụt, hiệu quả thấp, cây sen đang trở thành nguyên liệu để phát triển chuỗi sản phẩm có giá trị, từ trồng, thu hoạch, sơ chế, bảo quản đến chế biến và tiêu thụ.
Với anh Trinh, hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng doanh thu hay lợi nhuận. Điều anh hướng đến là tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Du khách khắp nơi tìm về tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm, mở ra hướng đi kết hợp giữa nông nghiệp nâng cao với du lịch nông thôn đầy triển vọng.
Hiện mô hình tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 5-10 lao động, với mức thu nhập khoảng 10 triệu đồng/người/tháng; đồng thời tạo việc làm thời vụ cho khoảng 20 lao động, với thu nhập khoảng 8 triệu đồng/người/tháng.
Việc liên kết với 20 hộ dân trồng sen cũng giúp hình thành vùng nguyên liệu và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi sản xuất cho nông dân địa phương. Việc thành lập Chi hội Nông dân nghề nghiệp Trồng và chế biến Sen Ninh Châu vào tháng 5/2026 càng làm khăng khít thêm mối liên kết chuỗi giá trị này.
Với anh Trinh, hiệu quả của mô hình không chỉ được đo bằng doanh thu hay lợi nhuận. Điều anh hướng đến là tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Anh Trinh cho biết: "Việc hình thành vùng nguyên liệu ổn định có ý nghĩa quan trọng đối với sản xuất hàng hóa. Khi người dân yên tâm về đầu ra, diện tích trồng sen có thể được duy trì ổn định, đồng thời HTX cũng chủ động hơn trong khâu chế biến và tiêu thụ".
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Quang Ninh, Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu, cho biết, từ một người đi lao động xứ người trở về với hai bàn tay trắng, anh Lê Duy Trinh đã chứng minh: Chỉ cần có quyết tâm và tư duy đổi mới, thế hệ trẻ hoàn toàn có thể làm giàu và tỏa sáng trên chính mảnh đất quê hương. Quá trình hoạt động, mô hình của anh Lê Duy Trinh không chỉ cho thấy hiệu quả trong việc chuyển đổi diện tích đất sản xuất kém hiệu quả mà còn thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm của thanh niên nông thôn. Đặc biệt, việc liên kết với các hộ dân và phát triển sản phẩm OCOP góp phần tạo thêm giá trị cho nông sản địa phương.
Không chỉ tập trung phát triển kinh tế, anh Trinh còn tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương. Hiện các cấp Hội Nông dân đang hoàn thiện hồ sơ để đề nghị Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị tặng Bằng khen cho anh Trinh nhằm ghi nhận thành tích xuất sắc trong phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi.
