Chiều 20/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, với 467/469 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 93,59%) Quốc hội chính thức thông qua Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi). Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.
Bổ sung quyền được bảo mật thông tin
Trước khi các đại biểu tiến hành biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã báo cáo tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát và các Ủy ban của Quốc hội đối với dự án Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).
Theo đó, về bố cục dự thảo luật, sau khi tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo luật gồm 6 chương, 69 điều, tăng 4 điều so với dự thảo Chính phủ đã trình Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải (Ảnh: Media Quốc hội).
Cụ thể: lược bỏ 2 điều về xử lý vi phạm pháp luật và nội dung quản lý Nhà nước; tách 3 điều thành 6 điều gồm: Trách nhiệm của UBND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố; trách nhiệm của nhân dân trong việc bàn và quyết định; hình thức công khai thông tin; trách nhiệm công khai thông tin của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, tổ chức; và nhiệm vụ, quyền hạn của Ban Thanh tra nhân dân ở đơn vị có tổ chức công đoàn.
Về nguyên tắc, quyền và nghĩa vụ của công dân và thực hiện dân chủ ở cơ sở trên nền tảng số. Theo Bộ trưởng, dự thảo bổ sung quy định người cao tuổi vào nhóm được Nhà nước hỗ trợ, tạo điều kiện thực hiện dân chủ; bổ sung quyền được bảo mật thông tin và nguyên tắc xử lý vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ cơ sở.
Bổ sung và xác định việc thực hiện dân chủ cơ sở trên nền tảng số là hình thức mở rộng, hỗ trợ, không làm hạn chế quyền tham gia của người dân và duy trì hình thức tham gia phù hợp với người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ; bổ sung quy định thực hiện dân chủ trên nền tảng số bảo đảm lưu trữ, bảo mật thông tin, dữ liệu và kết quả thực hiện dân chủ.
Hỗ trợ người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở địa bàn có hạ tầng số hạn chế; bổ sung nguyên tắc xây dựng bộ tiêu chí và giao Chính phủ ban hành bộ tiêu chí theo đúng phạm vi của Chỉ thị 09 của Ban Bí thư.
Quy định về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị
Tiếp tục quy định tỉ lệ 10% hộ gia đình đồng thuận để đưa đề xuất, sáng kiến của công dân ra cộng đồng bàn và quyết định; bổ sung trách nhiệm của Ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố trong tổ chức lấy ý kiến, thời hạn xem xét và trách nhiệm trả lời công dân.
Bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã trong việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ quyết định của cộng đồng dân cư có nội dung trái pháp luật.

Quang cảnh phiên họp chiều 20/11 (Ảnh: Media Quốc hội).
Bổ sung thời hạn cụ thể giải quyết kiến nghị, phản ánh của Ban Thanh tra nhân dân; rà soát, không quy định thời hạn cụ thể giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của công dân để bảo đảm thống nhất với Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo...
Ngoài ra, dự thảo bổ sung quy định các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố định kỳ báo cáo Chính phủ việc thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Tiếp thu ý kiến Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, dự thảo luật bổ sung trách nhiệm của ban chấp hành công đoàn ở đơn vị sự nghiệp công lập có tổ chức công đoàn phối hợp với người đứng đầu đơn vị xây dựng quy chế dân chủ, tổ chức để viên chức, người lao động được biết, bàn, tham gia ý kiến và kiểm tra, giám sát.
Tiếp nhận, giải quyết và tham gia trả lời khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của viên chức, người lao động; bổ sung quy định chuyển tiếp đối với việc thực hiện hương ước, quy ước và quyết định của cộng đồng dân cư đã được thông qua.