Rủi ro kép khi nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu doanh nghiệp

Dương Thị Thu Nga
Thứ 7, 04/12/2021 | 11:33
Có doanh nghiệp phát hành trái phiếu với khối lượng lớn trong khi vốn chủ sở hữu nhỏ, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh thua lỗ, đẩy rủi ro về phía nhà đầu tư.

Bộ Tài chính vừa có báo cáo cập nhật về thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) 11 tháng đầu năm của các doanh nghiệp trong nước.

Theo đó, tổng khối lượng phát hành TPDN đạt trên 495.000 tỷ đồng, trong đó khối lượng TPDN phát hành riêng lẻ chiếm 94,5%, tương đương gần 468.000 tỷ, còn lại là TPDN phát hành ra công chúng chiếm 5,5% tổng khối lượng phát hành. 

Tiềm ẩn rủi ro khi đầu tư TPDN

Theo báo cáo, các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp bất động sản là các nhà phát hành lớn nhất trên thị trường chiếm lần lượt 34% (tương đương 168.300 tỷ đồng) và 27,7% (tương đương 137.100 tỷ đồng) tổng khối lượng phát hành, còn lại là các doanh nghiệp thương mại, dịch vụ, sản xuất và công ty chứng khoán.

Năng lực trả nợ trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản đang rất yếu

Tài chính - Ngân hàng - Rủi ro kép khi nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu doanh nghiệp

Các doanh nghiệp bất động sản đã phát hành 137.100 tỷ đồng trái phiếu từ đầu năm đến nay. (Ảnh: Hữu Thắng)

Về cơ cấu nhà đầu tư, các công ty chứng khoán và ngân hàng thương mại là các nhà đầu tư chính trên thị trường sơ cấp, tỷ trọng mua TPDN riêng lẻ của nhà đầu tư cá nhân giảm so với năm 2020.

Tuy nhiên, qua công tác quản lý giám sát, Bộ Tài chính nhận thấy thị trường TPDN vẫn tiềm ẩn một số rủi ro.

Cụ thể, trong số các TPDN phát hành riêng lẻ các tháng đầu năm 2021, TPDN có tài sản đảm bảo chiếm 50,9%; trái phiếu không có tài sản đảm bảo chiếm 49,1% (trong đó trái phiếu do các tổ chức tài chính và công ty chứng khoán phát hành chiếm 76%). 

Trong số 300 doanh nghiệp phát hành trái phiếu riêng lẻ trong các tháng đầu năm 2021, 207 doanh nghiệp phát hành trái phiếu có tài sản đảm bảo. Tài sản đảm bảo của trái phiếu chủ yếu là bất động sản, chứng khoán, chương trình, dự án.

Mặc dù, tỉ lệ trái phiếu có tài sản đảm bảo cao nhưng thực tế chất lượng tài sản đảm bảo chủ yếu là các dự án, tài sản hình thành trong tương lai hoặc cổ phiếu của doanh nghiệp. Giá trị của các tài sản này thường không định giá được chính xác hoặc có biến động mạnh theo diễn biến thị trường; theo đó, trường hợp thị trường bất động sản hoặc thị trường chứng khoán có biến động, giá trị tài sản đảm bảo có thể không đủ để thanh toán gốc, lãi trái phiếu. 

Bên cạnh đó, tài sản đảm bảo của trái phiếu có thể dùng để bảo đảm cho các khoản vay, khoản phát hành trái phiếu khác của doanh nghiệp do đó nhà đầu tư cần đánh giá kỹ các rủi ro này.

Cũng theo Bộ Tài chính, trên thị trường vẫn có trường hợp doanh nghiệp phát hành TPDN với khối lượng lớn trong khi vốn chủ sở hữu nhỏ, kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh lỗ qua các năm. 

Đặc biệt đối với nhóm bất động sản, trong số hơn 100 doanh nghiệp bất động sản phát hành TPDN riêng lẻ trong năm 2021 có 26 doanh nghiệp ghi nhận lỗ trong 6 tháng đầu năm 2021; tại thời điểm 30/6/2021, hệ số nợ vay trên vốn chủ hữu bình quân của các doanh nghiệp bất động sản niêm yết là 2,5 lần, trong khi tỉ lệ này của các doanh nghiệp bất động sản chưa niêm yết là 8,1 lần.

Những lưu ý với nhà đầu tư cá nhân

Số liệu thống kê cho thấy nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp có xu hướng giảm mua trái phiếu riêng lẻ trên thị trường sơ cấp, tuy nhiên, trên thị trường thứ cấp, tỉ lệ nắm giữ của các nhà đầu tư cá nhân vẫn rất cao.

Theo Bộ Tài chính, chỉ nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp mới được mua và giao dịch trái phiếu riêng lẻ. Vì vậy, trước khi cân nhắc mua trái phiếu riêng lẻ, nhà đầu tư cần nghiên cứu các quy định về điều kiện, tài liệu chứng minh và các quy định về xử phạt vi phạm đối với nhà đầu tư.

VSETGroup bị phạt 600 triệu đồng vì bán trái phiếu sai quy định

Tài chính - Ngân hàng - Rủi ro kép khi nhà đầu tư cá nhân mua trái phiếu doanh nghiệp (Hình 2).

Nhà đầu tư cần lưu ý nguyên tắc đầu tư cơ bản là lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao.

Trường hợp được giới thiệu mua trái phiếu riêng lẻ, nhà đầu tư cá nhân cần yêu cầu doanh nghiệp, công ty phân phối cung cấp đầy đủ thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành bao gồm cả tình hình huy động vốn trái phiếu và các chỉ tiêu đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

Ngoài ra, nhà đầu tư cần nắm rõ mục đích phát hành trái phiếu, tài sản đảm bảo, quyền lợi, nghĩa vụ của chủ sở hữu trái phiếu, cũng như nghĩa vụ của doanh nghiệp phát hành, tổ chức phân phối.

Trong trường hợp tài sản đảm bảo của trái phiếu chưa được đăng ký giao dịch tài sản đảm bảo, nhà đầu tư cần rất thận trọng nếu doanh nghiệp sử dụng cùng một tài sản để đảm bảo cho nhiều nghĩa vụ nợ trái pháp luật.

Khi đó, quá trình xử lý tài sản đảm bảo có thể kéo dài và nhà đầu tư nắm giữ trái phiếu có thể không được thanh toán.

“Nhà đầu tư cần lưu ý nguyên tắc đầu tư cơ bản là lãi suất cao sẽ đi kèm với rủi ro cao. Do đó cần thận trọng đánh giá kỹ về các rủi ro trước khi quyết định mua trái phiếu, không nên mua trái phiếu thông qua chào mời của các tổ chức cung cấp dịch vụ khi chưa tìm hiểu kỹ về tình hình tài chính của doanh nghiệp phát hành và các điều kiện, điều khoản của trái phiếu”, Bộ Tài chính cảnh báo.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng cần lưu ý việc các tổ chức tín dụng, công ty chứng khoán phân phối TPDN không có nghĩa là các tổ chức này đảm bảo an toàn cho việc mua trái phiếu. 

Các tổ chức này chỉ là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hưởng phí dịch vụ từ doanh nghiệp phát hành mà không chịu trách nhiệm về việc thẩm định/đánh giá về tình hình tài chính và khả năng trả nợ của doanh nghiệp phát hành, do đó không có trách nhiệm về việc doanh nghiệp có hoàn trả gốc và lãi trái phiếu khi đến hạn hay không. Rủi ro của trái phiếu vẫn là rủi ro của doanh nghiệp phát hành

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 8857/CĐ-VPCP ngày 3/12 nêu rõ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu khẩn trương thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật về phát hành và sử dụng vốn thu được từ phát hành trái phiếu, nhất là phát hành trái phiếu riêng lẻ của các doanh nghiệp bất động sản, của tổ chức tín dụng có liên quan đến doanh nghiệp bất động sản, các doanh nghiệp có khối lượng phát hành lớn, lãi suất cao, các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh thua lỗ, các doanh nghiệp phát hành không có tài sản bảo đảm… báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 15/12/2021.

Bên cạnh đó, cần khẩn trương rà soát các quy định pháp luật liên quan đến thị trường trái phiếu doanh nghiệp và phát hành trái phiếu doanh nghiệp để kịp thời sửa đổi, bổ sung nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý, giám sát thị trường trái phiếu doanh nghiệp, bảo đảm thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch, an toàn.

Thủ tướng cũng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tình hình và hoạt động đầu tư trái phiếu doanh nghiệp của các tổ chức tín dụng, kịp thời phát hiện và cảnh báo các rủi ro và có biện pháp xử lý theo quy định, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, Bộ Công an phối hợp với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các cơ quan có liên quan nắm bắt tình hình, tiếp nhận thông tin, vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật (nếu có) để xử lý nghiêm theo đúng quy định pháp luật.

 

Thủ tướng yêu cầu thanh tra việc phát hành trái phiếu doanh nghiệp

Thứ 6, 03/12/2021 | 21:01
Thủ tướng yêu cầu thanh tra việc tuân thủ pháp luật về phát hành và sử dụng vốn thu được từ phát hành trái phiếu, nhất là doanh nghiệp bất động sản, ngân hàng.

Chứng khoán Bảo Việt huy động 100 tỷ đồng từ trái phiếu không tài sản bảo đảm

Thứ 6, 03/12/2021 | 15:36
BVSC sẽ phát hành 1 triệu trái phiếu riêng lẻ. Đây là loại trái phiếu không chuyển đổi và không có tài sản bảo đảm, kỳ hạn 1 năm.

Trái phiếu DN tăng nhanh và nóng, Bộ Tài chính yêu cầu giám sát chặt

Thứ 6, 03/12/2021 | 13:18
Việc phát hành TPDN, đặc biệt là phát hành TPDN không có tài sản đảm bảo của một số doanh nghiệp có dấu hiệu tăng nhanh và nóng, tiềm ẩn nguy cơ gây hậu quả.

Năng lực trả nợ trái phiếu của doanh nghiệp bất động sản đang rất yếu

Thứ 5, 02/12/2021 | 19:26
“Năng lực trả nợ vay của các đơn vị phát hành BĐS chưa niêm yết hiện đang rất yếu. Các chỉ số đánh giá năng lực trả nợ vay và đòn bẩy đều đang ở mức đáng báo động”.

VSETGroup bị phạt 600 triệu đồng vì bán trái phiếu sai quy định

Thứ 5, 02/12/2021 | 06:00
Tập đoàn VSETGroup chào bán chứng khoán ra công chúng nhưng không nộp hồ sơ đăng ký với UBCKNN.

Nhà Khang Điền dự kiến mua lại 100 tỷ đồng trái phiếu trước hạn

Thứ 3, 30/11/2021 | 20:54
Nhà Khang Điền sẽ mua lại trực tiếp từ Vietnam Debt Fund SPC (quỹ thành viên thuộc Dragon Capital) 100 tỷ đồng trái phiếu trước hạn sau 5 tháng phát hành.

ADB quan ngại về lạm phát thúc đẩy lãi suất trái phiếu khu vực Đông Á

Thứ 6, 26/11/2021 | 10:01
Theo báo cáo của ADB, thị trường trái phiếu của Việt Nam đã tăng 8,1% so với quý trước lên mức 83,7 tỷ USD, trong đó trái phiếu Chính phủ là 62,1 tỷ USD.
Cùng tác giả

Khu công nghiệp Nam Tân Uyên báo lãi gần 300 tỷ đồng

Thứ 5, 20/01/2022 | 18:08
Mặc dù quý IV có mức tăng trưởng tốt nhưng kết quả kinh doanh KCN Nam Tân Uyên cả năm 2021 chỉ tương đương với mức thực hiện năm trước.

Thị giá VMD giảm mạnh, vợ Phó Chủ tịch Vimedimex thoái sạch vốn

Thứ 5, 20/01/2022 | 15:20
Nếu hoàn tất giao dịch, vợ Phó Chủ tịch Vimedimex - bà Đào Thị Bình sẽ không còn nắm giữ cổ phiếu VMD và dự kiến thu về 11,4 tỷ đồng.

Chứng khoán APEC kịp chốt lời CEO, CII trước khi thị trường suy giảm

Thứ 5, 20/01/2022 | 13:27
Lãnh đạo chứng khoán APEC cho biết, năm 2021, công ty đẩy mạnh hoạt động tự doanh nắm giữ CEO, CII... Tuy nhiên, đầu năm 2022, công ty đã chốt lời gần hết danh mục.

Dư nợ vay tài chính của Phát Đạt ngày một phình to

Thứ 5, 20/01/2022 | 10:42
Trong năm 2021, ngoài khoản vay hơn 670 tỷ đồng từ hai ngân hàng Vietinbank và MBbank, Phát Đạt đã phát hành trái phiếu 10 lần với tổng giá trị 2.356 tỷ đồng.

Nhà Thủ Đức tiếp tục bị cưỡng chế hơn 111 tỷ đồng tiền thuế

Thứ 5, 20/01/2022 | 08:59
Chủ tịch Nhà Thủ Đức từng chia sẻ, đây là khoản tiền cấn trừ thuế năm 2017, "khi bị xác định là hoạt động phi pháp thì cơ quan chức năng không cho cấn trừ nữa".
Cùng chuyên mục

ABBANK báo lợi nhuận trước thuế đạt 1.979 tỷ đồng năm 2021

Thứ 5, 20/01/2022 | 19:20
Theo báo cáo Kết quả Kinh doanh cuối năm 2021, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBANK) đã hoàn thành các chỉ tiêu được giao với lợi nhuận trước thuế đạt 1.979 tỷ đồng.

Yếu tố nào sẽ dẫn dắt cổ phiếu ngân hàng trở lại "ngôi vương"?

Thứ 5, 20/01/2022 | 18:42
Theo dự báo của VNDirect, năm 2022, sẽ khó có sóng ngành, và sẽ có sự phân hóa, cơ hội không đồng đều, có ngân hàng sẽ tăng vượt bậc.

"Thị trường sớm muộn cũng sẽ nhận ra ưu điểm của cổ phiếu ngân hàng"

Thứ 5, 20/01/2022 | 18:19
Trong năm qua, nhóm cổ phiếu ngân hàng chính là "công thần" giúp VN-Index liên tục phá đỉnh.

Bac A Bank: Nợ có khả năng mất vốn tăng mạnh

Thứ 5, 20/01/2022 | 13:38
Bac A Bank đã mạnh tay trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, làm giảm lợi nhuận trước thuế quý IV/2021 chỉ còn hơn 206 tỷ đồng.

TCBS báo lãi 3.810 tỷ đồng, dẫn đầu thị phần môi giới trái phiếu

Thứ 5, 20/01/2022 | 11:13
Lũy kế năm 2021, doanh thu TCBS ghi nhận 5.195 tỷ đồng, tăng 59% và lợi nhuận trước thuế đạt 3.810 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2020. 
     
Nổi bật trong ngày

HoSE: Thông tin ông Lê Hải Trà bị bắt là bịa đặt

Thứ 4, 19/01/2022 | 13:13
Thông tin ông Lê Hải Trà - Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM đã bị bắt gây xôn xao dư luận, ảnh hưởng đến tâm lý công chúng đầu tư, uy tín của HoSE.

VNDirect báo lãi kỷ lục, khẳng định “miễn nhiễm” rủi ro cổ phiếu FLC

Thứ 4, 19/01/2022 | 13:12
VNDirect bác tin bị từ chối tăng vốn điều lệ và khẳng định với điều kiện hiện tại, mọi rủi ro từ các biến động của nhóm cổ phiếu FLC là không có.

SSI khẳng định từ lâu không cấp margin cho nhóm cổ phiếu gặp sự cố

Thứ 5, 20/01/2022 | 10:44
Lợi nhuận năm 2021 đạt kỷ lục 3.326 tỷ đồng, lãnh đạo SSI cho biết chỉ cấp margin cho một số ít cổ phiếu ngành bất động sản có nội tại tốt.

Chứng khoán Vietcombank báo lãi 586 tỷ đồng

Thứ 4, 19/01/2022 | 20:10
VCBS có một năm kinh doanh thành công với lợi nhuận sau thuế đạt 586 tỷ đồng, gấp 2,2 lần so với mức 261 tỷ đồng năm 2020. 

TCBS báo lãi 3.810 tỷ đồng, dẫn đầu thị phần môi giới trái phiếu

Thứ 5, 20/01/2022 | 11:13
Lũy kế năm 2021, doanh thu TCBS ghi nhận 5.195 tỷ đồng, tăng 59% và lợi nhuận trước thuế đạt 3.810 tỷ đồng, tăng 42% so với năm 2020.