Thông tư 25 dễ dẫn đến nguy cơ độc quyền sách giáo khoa

Nguyễn Hoa Trà
Thứ 3, 22/03/2022 | 08:00
Trước ý kiến của đại biểu Quốc hội về vấn đề chọn sách giáo khoa, Thủ tướng đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo sớm có phương án giải quyết.

Tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XV, bà Nguyễn Thị Kim Thúy, Đại biểu Quốc hội thuộc đoàn đại biểu Tp.Đà Nẵng, Phó Chủ nhiệm ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội đã phản ánh những ý kiến của cử tri xung quanh những vấn đề giáo dục.

Những điểm nóng trong việc lựa chọn sách giáo khoa, ứng phó của ngành giáo dục trước đại dịch, chuyển đổi số giáo dục được vị đại biểu này nhắc tới nhiều lần trong các lượt phát biểu của mình. Điều này thể hiện sự cấp bách, và được đông đảo tầng lớp nhân dân quan tâm

Thông tư 25 cần sớm sửa đổi

Trong phần chất vấn chiều ngày 8/11, đại biểu Kim Thúy bày tỏ: “Đầu năm học 2021-2022, báo chí lên tiếng phê phán khá gay gắt một số bài học thiếu khoa học, giáo dục trong các bộ sách giáo khoa khoa học tự nhiên, tiếng Việt, ngữ văn của NXB Giáo dục Việt Nam”.

Đại biểu thẳng thắn, nhận xét Bộ GD&ĐT, lãnh đạo chính quyền và ngành giáo dục ở không ít địa phương chưa quán triệt đầy đủ yêu cầu Nghị quyết 88/2014/QH13 và luật Giáo dục liên quan đến sách giáo khoa.

Báo chí cũng phát hiện một tác giả trong 2 năm viết đến 50 đầu sách giáo khoa, sách bài tập các loại ở cả 3 cấp học.

Dư luận còn chỉ ra nhiều bất cập trong việc lựa chọn sách khoa mà bắt nguồn từ Thông tư 25/2020/TT-BGDĐT. Nhiều cơ sở giáo dục đã phải lên tiếng phàn nàn về thông tư này trao toàn quyền quyết định lựa chọn sách khoa cho những hội đồng tuyển chọn sách mà không quan tâm ý kiến của cơ sở.

Đại biểu cho biết: “Nếu việc lựa chọn sách tiếp tục diễn ra như vậy chủ trương xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa sẽ khó được triển khai. Dẫn tới nguy cơ trở lại độc quyền sách giáo khoa do một doanh nghiệp trực thuộc bộ là NXB Giáo dục Việt Nam nắm giữ.

Tôi đề nghị Bộ GD&ĐT sớm sửa đổi Thông tư 25, tiến hành thanh tra các công việc biên soạn lựa chọn và phát hành sách giáo khoa và điều chỉnh các bất cập nảy sinh trong quá trình thực hiện”.

Cũng tại kỳ họp, bà Kim Thúy cho rằng tập thể tác giả và NXB Giáo dục Việt Nam phải có trách nhiệm lắng nghe, giải trình trước công luận và đưa ra hướng khắc phục.

“Dù việc phê duyệt sách giáo khoa là của nhiệm kỳ trước nhưng trách nhiệm quản lý nhà nước là xuyên suốt cho nên lãnh đạo Bộ GD&ĐT cần chỉ đạo NXB Giáo dục Việt Nam và tập thể tác giả sách giáo khoa nói trên trả lời công luận, nếu có sai sót thì lãnh đạo Bộ phải chỉ đạo sửa chữa, khắc phục và xử lý theo thẩm quyền”, bà Thúy thẳng thắn đề nghị.

“Sạn” trong sách giáo khoa trách nhiệm thuộc về tác giả

Ngày 12/01/2022, Bộ GD&ĐT đã có công văn số 104/BGĐT-GDTrH trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội.

Theo đó, Bộ đánh giá thời gian qua, khi sách giáo khoa biên soạn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được đưa vào sử dụng, có ý kiến phản ánh về một số vấn đề liên quan đến nội dung và ngữ liệu sách giáo khoa, Bộ GD&ĐT đã ban hành các văn bản yêu cầu các nhà xuất bản và tác giả chủ động nghiên cứu các ý kiến phản ánh.

Các nhà xuất bản có sách giáo khoa được phê duyệt đã thực hiện các bước cụ thể như: tác giả tự rà soát, tiếp thu các ý kiến phản biện, góp ý và đề xuất phương án điều chỉnh; nhà xuất bản tổ chức lấy ý kiến phản biện các chuyên gia, giáo viên, cán bộ quản lý theo hình thức phù hợp và có văn bản báo cáo Bộ GD&ĐT đề xuất điều chỉnh một số nội dung trong sách giáo khoa.

Giáo dục - Thông tư 25 dễ dẫn đến nguy cơ độc quyền sách giáo khoa

Bà Nguyễn Thị Kim Thúy nêu ra nhiều bất cập trong lĩnh vực giáo dục

NXB Giáo dục Việt Nam đã thành lập Hội đồng khoa học đánh giá các đề xuất của tác giả và thống nhất phương án điều chỉnh, báo cáo Tổng Giám đốc Nhà xuất bản phê duyệt phương án điều chỉnh; tổ chức thiết kế các bản mẫu đối với các nội dung đề xuất điều chỉnh.

Khi tiếp nhận báo cáo của các nhà xuất bản, Bộ GD&ĐT đã yêu cầu Hội đồng quốc gia thẩm định sách giáo khoa rà soát, kiểm tra và có kết luận cụ thể các nội dung theo phản ánh.

Tuy nhiên, trong trả lời chất vấn về việc chậm xử lý sai sót liên quan đến sách giáo khoa Tiếng Việt 1, Tiếng Việt 2 và Ngữ văn 6 của NXB Giáo dục Việt Nam mà dư luận, báo chí nêu thành vấn đề gay gắt, Bộ GD&ĐT lại viện dẫn các công văn đã ban hành từ năm 2020 về việc điều chỉnh ngữ liệu sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 1 thuộc bộ sách khác.

Đối với sách giáo khoa Khoa học tự nhiên 6 của NXB Giáo dục Việt Nam, Bộ GD&ĐT cho biết: Ngay sau khi nhận được góp ý của một số chuyên gia, nhà khoa học, Bộ đã chỉ đạo NXB Giáo dục Việt Nam và Hội đồng thẩm định sách giáo khoa của môn học đó kịp thời điều chỉnh một số nội dung cho phù hợp.

NXB Giáo dục Việt Nam đã tiếp thu, chỉnh sửa và hướng dẫn giáo viên lưu ý vấn đề này trong sách giáo viên Khoa học tự nhiên 6.

NXB Giáo dục Việt Nam đã thu hồi để sửa chữa 110.000 cuốn đồng thời, hủy và in lại 38.000 cuốn sách Khoa học tự nhiên 6 của bộ Kết nối tri thức với cuộc sống; rà soát, đính chính một số lỗi trong các sách giáo khoa Ngữ văn 6, Lịch sử và Địa lí 6 và một số môn học khác.

Tuy nhiên, trao đổi với báo chí ngay sau phiên trả lời chất vấn, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy cho biết: Theo thông tin bà nhận được thì sách viết sai đã bán cho học sinh, giáo viên và chưa có cuốn sách nào của NXB Giáo dục Việt Nam được sửa, kể cả những lỗi nghiêm trọng vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ.

Giáo dục - Thông tư 25 dễ dẫn đến nguy cơ độc quyền sách giáo khoa (Hình 2).

Đến nay, học sinh trên cả nước vẫn chưa được quay trở lại trường 100%

Ngành giáo dục còn lúng túng trước đại dịch

Trong bài phát biểu tại nghị trường, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy cũng đánh giá: “Các nhà quản lý giáo dục còn nhiều biểu hiện chậm trễ và lúng túng, đại dịch Covid-19 diễn ra từ hai năm nay nhưng Bộ GD&ĐT chưa có những động thái thể hiện tầm nhìn dài hạn để ứng phó với dịch.

Đến ngày 04/8/2021, khung kế hoạch thời gian năm 2021-2022 vẫn hệt như mọi năm, không có một dòng nào nói về các biện pháp phòng chống dịch để đảm bảo triển khai thực hiện được linh hoạt, hiệu quả và an toàn”.

Trong gần hai năm qua, Bộ GD&ĐT cũng chưa đánh giá khả năng dạy học trực tuyến ở các địa phương; chưa có biện pháp hỗ trợ dạy học trực tuyến cho những vùng và đối tượng gặp khó khăn. Bên cạnh đó, các bộ cũng chưa có văn bản quy phạm pháp luật về chuyển đổi số trong quản trị cơ sở giáo dục.

Giáo dục - Thông tư 25 dễ dẫn đến nguy cơ độc quyền sách giáo khoa (Hình 3).

Vẫn chưa có phương án phù hợp cho quy trình chọn sách giáo khoa

Trước vấn đề này, ngày 15/3/2022 Văn phòng Chính phủ đã ban hành Công văn số 1614/VPCP-KGVX thông tin ý kiến của Thủ tướng Phạm Minh Chính về báo cáo các vấn đề theo kiến nghị của Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Kim Thúy, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Đà Nẵng nêu của Bộ GD&ĐT tại văn bản số 228/BC-BGDĐT đề ngày 07/3/2022.

Theo đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị Bộ GD&ĐT nghiên cứu đề xuất cơ chế, chính sách; rà soát, thực hiện các giải pháp khắc phục hạn chế về các văn để đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy nêu theo thẩm quyền, bảo đảm dùng quy định của pháp luật và thông tin tới đại biểu, các cơ quan liên quan biết.

Khẩn trương ban hành chiến lược tổng thể, kế hoạch hành động của ngành Giáo dục thích ứng với tình hình dịch Covid-19 trước ngày 31/3/2022.

Bám sát tỉnh hình dịch ở các nhà trường; phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế kịp thời cập nhật và tổ chức thực hiện nhất quán các quy trình, hướng dẫn trong tổ chức dạy và học. Chủ động phòng, chống dịch Covid-19 bảo đảm an toàn, hiệu quả, phù hợp.

Bên cạnh đó, các cơ quan liên quan tập trung thực hiện hiệu quả Chương trình "sóng và máy tính cho em"; xem xét, quyết định về việc cho vay đối với học sinh, sinh viên để mua máy tính, thiết bị học tập trực tuyến và trang trải chi phi học tập theo Nghị quyết số 11/NQ-CP.

Nhà xuất bản nên sớm khắc phục những thiếu sót khi không dạy chữ “P”

Thứ 6, 04/03/2022 | 08:02
Việc không sớm sửa đổi những hạt sạn sẽ gây ảnh hưởng đối với các em học sinh khi phải học những bộ sách này.

SGK không dạy chữ P: "Không tiếp thu sửa chữa là bảo thủ”

Thứ 2, 28/02/2022 | 18:23
Theo chuyên gia việc bỏ chữ P trong sách giáo khoa Tiếng Việt 1 bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" là cải tiến hóa thành cải lùi.

Nhiều sách giáo khoa nhưng lại bất cập chọn

Thứ 7, 27/11/2021 | 08:02
Việc lựa chọn sách giáo khoa cho học sinh đang rơi vào tình trạng "chọn cho an toàn" hơn là chọn vì ý nghĩa giáo dục.

Ai nên quyết định chọn sách giáo khoa?

Thứ 4, 24/11/2021 | 13:19
Dù đã hơn 1 năm kể từ ngày Thông tư 25/2020/TT-BGDĐT có hiệu lực, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề xoay quanh việc thực hiện việc hướng dẫn chọn sách này.
Cùng tác giả

Tại sao nhà xuất bản “rủ nhau” tăng giá sách giáo khoa?

Thứ 3, 17/05/2022 | 08:07
Việc giá sách giáo khoa trong Chương trình mới có giá cao hơn mức giá sách giáo khoa hiện hành khiến nhiều chuyên gia bày tỏ sự lo ngại về việc lãng phí, bất cập.

Sĩ tử không nên chạy theo các ngành "hot"

Chủ nhật, 15/05/2022 | 18:43
Lựa chọn ngành nghề cần quan tâm đến năng lực, sở trường của bản thân và nhu cầu thị trường lao động.

Giao dự toán thu BHXH, BHTN, BHYT năm 2022 gần 464.700 tỷ đồng

Thứ 6, 13/05/2022 | 21:21
Tổng thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế năm 2022 là 464.658 tỷ đồng; tổng chi là 376.976 tỷ đồng.

Hà Nội: Quận Ba Đình có 40 trường đạt chuẩn quốc gia

Thứ 6, 13/05/2022 | 17:28
Tính đến hết năm 2021, toàn quận có 40/49 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt tỉ lệ 82%. Trong đó, cấp THCS có 10/12 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt tỉ lệ 83,3%.

Hà Nội: Các trường ngoài công lập xét tuyển học bạ vào lớp 10

Thứ 6, 13/05/2022 | 14:52
Năm nay, các trường trung học phổ thông công lập tự chủ tài chính và ngoài công lập ở Hà Nội áp dụng phương thức xét tuyển để tuyển sinh học sinh vào lớp 10.
Cùng chuyên mục

Trường THPT gần 12 tỷ đồng chưa một lần được sử dụng đúng mục đích

Thứ 3, 17/05/2022 | 10:31
Được đầu tư xây dựng hàng chục tỷ đồng nhưng sau khi hoàn thành, Trường THPT xã Đắk Wil chưa một lần được sử dụng đúng như mục đích ban đầu của dự án.

Kỷ luật Hiệu phó bắt học sinh ăn thức ăn lấy từ thùng rác ở Cà Mau

Thứ 3, 17/05/2022 | 09:18
Hiệu phó Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển bắt học sinh ăn thức ăn lấy từ thùng rác đã bị kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo.

Tại sao nhà xuất bản “rủ nhau” tăng giá sách giáo khoa?

Thứ 3, 17/05/2022 | 08:07
Việc giá sách giáo khoa trong Chương trình mới có giá cao hơn mức giá sách giáo khoa hiện hành khiến nhiều chuyên gia bày tỏ sự lo ngại về việc lãng phí, bất cập.

Tuần cuối cùng để ứng tuyển học bổng Trái tim Sư tử trị giá 1 tỷ đồng

Thứ 2, 16/05/2022 | 19:32
Ngày 25/5 là hạn cuối cùng để nộp hồ sơ ứng tuyển chương trình học bổng toàn phần của trường Đại học Anh Quốc Việt Nam với giá trị 1 tỷ đồng.

Tp.HCM: Học phí có thể tăng gấp 5 lần năm học tới

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:40
Nếu được thông qua, hầu hết các bậc học ở Tp.HCM từ năm học 2022-2023 đều tăng học phí, trong đó, bậc THCS tăng cao nhất tương đương với tăng 5 lần.
     
Nổi bật trong ngày

Dự báo thời tiết ngày 16/5/2022: Miền Bắc đón đợt không khí lạnh cực kì hiếm gặp

Thứ 2, 16/05/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (16/5). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Tp.HCM: Học phí có thể tăng gấp 5 lần năm học tới

Thứ 2, 16/05/2022 | 11:40
Nếu được thông qua, hầu hết các bậc học ở Tp.HCM từ năm học 2022-2023 đều tăng học phí, trong đó, bậc THCS tăng cao nhất tương đương với tăng 5 lần.

Dự báo thời tiết ngày 17/5/2022: Miền Bắc giảm mưa, sáng sớm trời lạnh

Thứ 3, 17/05/2022 | 05:00
Tin tức dự báo thời tiết mới nhất trong hôm nay (17/5). Cập nhật tin tức dự báo thời tiết nhanh và chính xác nhất trên Người Đưa Tin.

Tại sao nhà xuất bản “rủ nhau” tăng giá sách giáo khoa?

Thứ 3, 17/05/2022 | 08:07
Việc giá sách giáo khoa trong Chương trình mới có giá cao hơn mức giá sách giáo khoa hiện hành khiến nhiều chuyên gia bày tỏ sự lo ngại về việc lãng phí, bất cập.

Uống nước làm mát ôtô vì tưởng là nước ngọt, hai vợ chồng nhập viện

Thứ 3, 17/05/2022 | 09:41
Tưởng lon nước làm mát ôtô là nước ngọt, nên hai vợ chồng trú tại quận Long Biên, Hà Nội đã lấy uống trong bữa ăn. Sau đó, cả hai phải nhập viện khẩn cấp.