Tranh luận dự án cải tạo, nâng cấp là chi “thường xuyên” hay “đầu tư”

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 2, 06/11/2023 | 13:29
0
Tại phiên chất vấn, các ĐBQH đặt vấn đề với Bộ trưởng Tài chính, KH&ĐT về việc "chi thường xuyên" hay "chi đầu tư" đối với các dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp.

Cần giải thích luật để an tâm thực hiện

Sáng 6/11, đặt vấn đề chất vấn tại phiên họp Quốc hội, đại biểu Trần Chí Cường (đoàn Đà Nẵng) cho biết Luật Ngân sách Nhà nước và các quy định của pháp luật chuyên ngành có những quy định về việc sử dụng chi thường xuyên ngân sách Nhà nước để mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động của bộ máy.

Tuy vậy, tại Luật Đầu tư công có nội dung quy định về tính chất của dự án đầu tư công dẫn tới cách hiểu, cho rằng toàn bộ các dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, mở rộng, mua sắm tài sản, sửa chữa, nâng cấp… đều phải sử dụng nguồn vốn đầu tư công dẫn tới chồng lấn với các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước và các quy định pháp luật chuyên ngành khác trong việc sử dụng chi thường xuyên để mua sắm, sửa chữa, nâng cấp tài sản công.

“Vấn đề này đã được nhiều ĐBQH đặt ra trong các kỳ họp trước và trong báo cáo của Chính phủ cũng chưa được đề cập. Do vậy, đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính làm rõ các giải pháp để giải quyết”, đại biểu Cường chất vấn.

Tiêu điểm - Tranh luận dự án cải tạo, nâng cấp là chi “thường xuyên” hay “đầu tư”

Đại biểu Trần Chí Cường, đoàn Đà Nẵng (Ảnh: Quochoi.vn).

Trả lời, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng vướng mắc cần có sự giải thích luật của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện chính xác và yên tâm. Hiện còn những vướng mắc trong triển khai thực hiện do chưa hiểu đầy đủ, thống nhất về chi thường xuyên và chi đầu tư.

Ông Phớc cho biết, Nghị định 73 của Chính phủ đối với hệ thống công nghệ thông tin thì hướng dẫn thực hiện nghị định 73 còn vướng mắc, phần đầu tư có phải lập dự án đầu tư hay có đưa vào đầu tư công trung hạn hay không. Bộ Tài chính đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về vấn đề này.

Trước quan điểm cho rằng quy định về các định mức không phù hợp gây ra lãng phí trong đầu tư công, Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu rõ, định mức xây dựng với công trình giao thông và công trình kiến trúc đang được kiểm soát chặt chẽ và được thực tế kiểm nghiệm qua hàng chục năm và rất nhiều công trình.

Tiêu điểm - Tranh luận dự án cải tạo, nâng cấp là chi “thường xuyên” hay “đầu tư” (Hình 2).

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc (Ảnh: Quochoi.vn).

Ông cho rằng, không có gói thầu lãng phí mà nhiều định mức còn thấp so với thực tế chi phí. Như nhân công định mức cao nhất chỉ có 300.000 đồng, nhưng ở bên ngoài phải thuê đến 500.000 đồng/ngày.

“Lãng phí ở đầu tư công, chúng tôi không nghĩ là do định mức mà nằm ở quá trình triển khai như ăn bớt khối lượng, chất lượng hoặc để thời gian thực hiện quá dài, lãng phí không đưa vào sản xuất, sử dụng, thiếu vốn, hay vốn chờ thủ tục”, ông Phớc nói.

Bổ sung nội dung này, Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cho hay, vướng mắc ở đây không hẳn do Luật Đầu tư công, mà có vướng ở Luật Ngân sách Nhà nước.

Theo ông Dũng, việc sửa chữa, nâng cấp các dự án tài sản công hiện triển khai bình thường, không vướng mắc, chỉ dự án xây mới thì phải thực hiện quy trình theo Luật Đầu tư công. “Hiện Chính phủ đang trình Quốc hội, việc dự án dưới 15 tỷ đồng thì được thực hiện theo chi thường xuyên”, ông Dũng nói.

Về tiết kiệm trong đầu tư công, Bộ trưởng KH&ĐT bày tỏ đồng tình với Bộ trưởng Bộ Tài chính. Theo đó, về vấn đề đầu tư công, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến thất thoát, có thể từ khâu lựa chọn dự án. “Có cái cần làm trước thì lại không làm, cái chưa cần làm thì lại làm”, ông Dũng nói.

Tiêu điểm - Tranh luận dự án cải tạo, nâng cấp là chi “thường xuyên” hay “đầu tư” (Hình 3).

Bộ trưởng KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng (Ảnh: Quochoi.vn).

Ngoài ra, có thể do quy mô của dự án không được xác định rõ ràng, hoàn chỉnh ngay từ đầu, công tác chuẩn bị đầu tư, nếu khảo sát tốt thì quá trình triển khai sẽ nhanh hơn, không bị tăng chi phí. Còn nhiều lý do từ các khâu thiết kế, khảo sát thiết kế, tổ chức thực hiện, khiến kéo dài dự án, giảm hiệu quả tiết kiệm trong đầu tư công.

Ngoài ra, quy mô dự án được xây dựng, làm ở cấp thấp, rồi sau đó lại mở rộng, nâng cấp nên tốn thêm kinh phí bổ sung rất lớn. Ví dụ, hiện nhiều cao tốc xây dựng 2 làn, giờ mở rộng thì rất tốn kém.

Phải giải quyết để đảm bảo kinh tế phát triển

Sau phần trả lời của 2 Bộ trưởng, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói thêm về ranh giới giữa chi thường xuyên và chi đầu tư.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, theo tờ trình của Chính phủ, các cơ quan Quốc hội khẳng định và trả lời Chính phủ rằng,trong thực tiễn, không có văn bản pháp luật, trường hợp nào quy định mức chi thường xuyên, chi đầu tư là căn cứ vào giá trị số tiền.

"Không phải trên 15 tỷ đồng là đầu tư công, còn dưới 15 tỷ đồng là chi thường xuyên. Chúng ta chi lương, giáo dục đào tạo là chi hàng trăm tỷ, đây là tính chất khoản chi chứ không phải căn cứ vào giá trị của khoản chi", Chủ tịch Quốc hội nói.

Chủ tịch Quốc hội cho hay, các cơ quan của Quốc hội cho biết không vướng mắc gì trong Luật Đầu tư công, yêu cầuChính phủ rà soát xem có vướng mắc trong Luật Ngân sách hay không, và kết quả sau khi rà soát, kết luận là cũng không vướng mắc gì. Do đó, Quốc hội đưa việc giải quyết Nghị quyết đặc thù chi thường xuyên và chi đầu tư ra khỏi chương trình.

“Nếu Chính phủ, các bộ thấy trách nhiệm giải thích pháp luật của các Ủy ban Thường vụ Quốc hội như thế nào, thì phải có đề xuất, Thường vụ Quốc hội mới giải thích được, chứ Thường vụ Quốc hội không giải thích những gì đã rõ, nội dung không ai yêu cầu giải thích", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chủ tịch nói thêm: “Vấn đề này đã tranh luận nhiều, tại diễn đàn Quốc hội, tôi nhớ Bộ trưởng Tài chính nói “từ nay không nêu lại vấn đề này”, hôm nay Bộ trưởng lại nói lại. Vì đã 3 lần chúng tôi đã trả lại văn bản này cho Chính phủ. Có liên quan gì đến Luật Ngân sách Nhà nước hay không trong lần rà soát này, Bộ Tài chính cũng không nói có vấn đề gì phải rà soát”.

Tiêu điểm - Tranh luận dự án cải tạo, nâng cấp là chi “thường xuyên” hay “đầu tư” (Hình 4).

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nói thêm về ranh giới giữa chi thường xuyên và chi đầu tư sau phần trả lời của 2 Bộ trưởng (Ảnh: Quochoi.vn).

Sau phần điều hành của Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, đã nghiên cứu kỹ Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách.

Theo đó, Luật Đầu tư công 2014 "trói" hết toàn bộ các hoạt động vào trong đầu tư công, ví dụ như sửa chữa, nâng cấp, mở rộng, toàn bộ tài sản công không phân biệt giá trị bao nhiêu tiền đưa vào thì đương nhiên khi thực hiện tài sản đấy rõ ràng phải bị điều chỉnh bởi Luật Đầu tư công.

Hai là Luật Đầu tư công quy định các khoản chi về đầu tư, nếu không có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn hằng năm thì không được chi.

Thứ ba là kế hoạch đầu tư công trung hạn hằng năm phải phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn, nếu không có trong kế hoạch đầu tư công trung hạn là vi phạm và chính điều đấy “trói” cả chi phí làm quy hoạch, chi phí để chuẩn bị đầu tư hay các vấn đề như là hỗ trợ lãi suất cũng đưa vào Luật Đầu tư công.

Điều này dẫn tới thực trạng, Nhà nước nợ 2.200 tỷ đồng các ngân hàng thương mại nhưng chưa bố trí kinh phí được để hỗ trợ các ngân hàng chính sách. Hay nhiều nơi nhà cửa hỏng mà không có kinh phí sửa. “Chẳng hạn, Đại sứ quán Việt Nam tại Đức thiếu hàng rào, nhưng Luật Đầu tư công không bố trí vào trung hạn, không làm được hàng rào, đấy là sự thật”, Bộtrưởng Tài chính nói.

Ông Phớc đề nghị phải giải quyết vấn đề này để đảm bảo kinh tế phát triển, không vướng cho cán bộ làm, không sai phạm khi làm theo chỉ đạo.

Ông cũng giải thích thêm rằng, tại một kỳ họp, ông nói “không nêu vấn đề này nữa là do đã trình 3 lần rồi, mệt quá nên không nói nữa, chứ không phải đồng ý”.

“Quản lý tài sản công rất có vấn đề”

Thứ 2, 06/11/2023 | 11:29
Tranh luận với Bộ trưởng Tài chính, ĐB Nguyễn Tạo nói quản lý công sản thời gian qua cho thấy thước đo niềm tin của người dân là quản lý tài sản công rất có vấn đề.

Gói 120.000 tỷ đồng chưa thể giải ngân do thiếu nguồn cung nhà ở

Thứ 2, 06/11/2023 | 11:27
Thống đốc NHNN cho biết, gói tín dụng 120.000 tỷ đồng giải ngân chậm là do nguồn cung nhà thuộc đối tượng hạn chế, điều kiện được hưởng chính sách còn bất cập.

Phó Thủ tướng: Tăng trưởng tín dụng thấp, nợ xấu có xu hướng tăng

Thứ 2, 06/11/2023 | 09:53
Báo cáo của Chính phủ nêu rõ, việc xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém gặp nhiều khó khăn do phải đánh giá đúng giá trị tài sản đã qua nhiều thời kỳ.

Thủ tướng sẽ trả lời chất vấn, Bộ trưởng nào cũng có thể "đăng đàn"

Thứ 7, 04/11/2023 | 16:18
Theo chương trình Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV, từ ngày 6 đến sáng 8/11, Quốc hội sẽ tiến hành hoạt động chất vấn, trả lời chất vấn.
Cùng tác giả

Thủ tướng: Loại bỏ cơ chế xin cho để chống tham nhũng, ngừa sai phạm

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:38
Trong công tác xây dựng pháp luật, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu loại bỏ cơ chế xin cho để phòng, chống lợi ích nhóm, tham nhũng, tiêu cực, phòng ngừa sai phạm.

Hơn 4,29 tỷ USD vốn FDI đổ vào Việt Nam sau 2 tháng đầu năm 2024

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:38
Tính đến 20/2/2024, tổng vốn FDI đăng ký đạt hơn 4,29 tỷ USD, tăng 38,6% so với năm 2022. Riêng tổng vốn đầu tư đăng ký mới gấp hơn 2 lần so với cùng kỳ.

Tập đoàn Hoa Sen đặt mục tiêu lợi nhuận gấp 16 lần, đạt 500 tỷ đồng

Thứ 3, 27/02/2024 | 15:08
Trong niên độ tài chính 2023-2024, Hoa Sen đưa ra kế hoạch kinh doanh với 2 kịch bản. Tại kịch bản 2, tập đoàn đặt mục tiêu lợi nhuận 500 tỷ đồng.

Thủ tướng chủ trì họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024

Thứ 3, 27/02/2024 | 10:46
Sáng 27/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024 với 11 nội dung quan trọng.

Doanh nghiệp ngành phân bón qua thời hoàng kim

Thứ 5, 22/02/2024 | 15:36
Năm 2023, khi giá phân bón điều chỉnh giảm trở lại, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến lợi nhuận của doanh nghiệp ngành phân bón sụt giảm đáng kể.
Cùng chuyên mục

Thủ tướng: Loại bỏ cơ chế xin cho để chống tham nhũng, ngừa sai phạm

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:38
Trong công tác xây dựng pháp luật, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu loại bỏ cơ chế xin cho để phòng, chống lợi ích nhóm, tham nhũng, tiêu cực, phòng ngừa sai phạm.

Thủ tướng chủ trì họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024

Thứ 3, 27/02/2024 | 10:46
Sáng 27/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024 với 11 nội dung quan trọng.

"Chăm sóc sức khỏe nhân dân là hành trình không có điểm dừng"

Thứ 2, 26/02/2024 | 22:25
Chủ tịch nước nhấn mạnh, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe cho nhân dân là một trong những nhiệm vụ quan trọng, ưu tiên hàng đầu.

Đại hội Chi hội Luật gia phường Bưởi nhiệm kỳ 2024-2029

Thứ 2, 26/02/2024 | 18:33
Đại hội đã bầu ra ban chấp hành gồm 3 đồng chí, bà Phan Thị Thúy Nga tái cử Chi hội trưởng Chi hội luật gia phường Bưởi nhiệm kỳ 2024-2029.

Quá trình thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) là bài học quý trong xây dựng pháp luật

Thứ 5, 22/02/2024 | 19:03
Sau một ngày làm việc khẩn trương, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã hoàn thành toàn bộ 5 nội dung trong Phiên họp thứ 30.
     
Nổi bật trong ngày

Thủ tướng: Loại bỏ cơ chế xin cho để chống tham nhũng, ngừa sai phạm

Thứ 3, 27/02/2024 | 20:38
Trong công tác xây dựng pháp luật, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu loại bỏ cơ chế xin cho để phòng, chống lợi ích nhóm, tham nhũng, tiêu cực, phòng ngừa sai phạm.

Thủ tướng chủ trì họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024

Thứ 3, 27/02/2024 | 10:46
Sáng 27/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 2/2024 với 11 nội dung quan trọng.