Theo Toutiao, người phụ nữ 33 tuổi ở Trịnh Châu, Trung Quốc bất ngờ xuất hiện các triệu chứng buồn nôn, nôn mửa, chuột rút cơ bắp và rối loạn ý thức sau khi uống gần 3 lít nước lọc trong vòng 2 giờ.
Người bệnh nhanh chóng được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Kết quả thăm khám cho thấy cô bị hạ natri máu cấp tính kèm phù não. Tình trạng diễn tiến nghiêm trọng, khiến người bệnh ngã quỵ và rơi vào hôn mê sâu.
Các bác sĩ giải thích rằng khi một lượng nước quá lớn được đưa vào cơ thể trong thời gian ngắn, khả năng đào thải nước của thận có thể không đáp ứng kịp. Lượng nước dư thừa làm pha loãng nồng độ natri trong máu, dẫn đến hạ natri máu.
Ảnh minh họa
Natri là chất điện giải quan trọng, giúp duy trì sự cân bằng dịch giữa bên trong và bên ngoài tế bào. Khi nồng độ natri trong máu giảm quá nhanh, nước có thể di chuyển vào trong tế bào khiến chúng bị sưng lên.
Điều đáng lo ngại nhất là phù não. Do não nằm bên trong hộp sọ, nơi gần như không có khoảng trống để giãn nở, tình trạng phù não có thể gây ra các triệu chứng thần kinh nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Vì sao uống quá nhiều nước lại có thể gây nguy hiểm?
Nước chiếm tỉ lệ lớn trong cơ thể và giữ vai trò thiết yếu đối với hầu hết các hoạt động sống. Tuy nhiên, cơ thể luôn cần duy trì trạng thái cân bằng nội môi, trong đó có sự ổn định của các chất điện giải như natri, kali và clo.
Khi uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn, nồng độ natri trong máu có thể bị pha loãng đột ngột. Hậu quả là:
Hạ natri máu cấp tính: Nồng độ natri giảm khiến nước di chuyển vào tế bào, làm tế bào sưng lên. Nếu xảy ra ở não, tình trạng này đặc biệt nguy hiểm.
Triệu chứng ban đầu: Đau đầu, buồn nôn, nôn, mệt mỏi, lú lẫn hoặc cảm giác không tỉnh táo.
Khi tình trạng nặng lên: Người bệnh có thể bị co giật, rối loạn ý thức, hôn mê, suy hô hấp và thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Vì vậy, quan niệm "càng uống nhiều nước càng tốt" là không chính xác. Điều quan trọng là uống phù hợp với nhu cầu của cơ thể và tránh nạp một lượng nước lớn trong thời gian quá ngắn.
Không nên đợi đến khi xuất hiện tình trạng ngộ độc nước mới điều chỉnh lượng nước uống. Nếu sau khi uống nhiều nước xuất hiện các biểu hiện bất thường như đau đầu, buồn nôn, nôn, lú lẫn, chuột rút hoặc lơ mơ, cần đặc biệt lưu ý.
Việc đi tiểu rất thường xuyên, nước tiểu liên tục trong veo cũng có thể là dấu hiệu bạn đang uống nhiều hơn nhu cầu. Tuy nhiên, màu sắc và tần suất nước tiểu còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, vì vậy không nên chỉ dựa vào một dấu hiệu để tự chẩn đoán.
Đặc biệt, nếu xuất hiện rối loạn ý thức, co giật hoặc nôn ói kèm đau đầu dữ dội sau khi uống một lượng nước lớn, cần đến cơ sở y tế ngay.
Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước?
Theo Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Hoa Kỳ, lượng nước cần cung cấp trung bình mỗi ngày đối với người trưởng thành vào khoảng:
Nam giới: 3,7 lít/ngày.
Nữ giới: 2,7 lít/ngày.
Tuy nhiên, đây là tổng lượng nước cung cấp cho cơ thể từ cả đồ uống và thực phẩm, chứ không đồng nghĩa với việc mỗi người phải uống đúng từng đó lít nước lọc mỗi ngày.
Nhu cầu thực tế thay đổi tùy từng người và hoàn cảnh. Người tập luyện hoặc lao động nặng, sống trong thời tiết nóng, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú có thể cần nhiều nước hơn. Ngược lại, một số người có bệnh lý đặc biệt có thể phải hạn chế lượng nước và cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
Khi bị sốt, nôn ói hoặc tiêu chảy, cơ thể cũng có thể mất nhiều nước và chất điện giải hơn bình thường. Trong những trường hợp này, việc bù nước cần được thực hiện phù hợp, đặc biệt khi tình trạng mất nước nghiêm trọng.
3 nguyên tắc uống nước để tốt cho sức khỏe
- Uống đều trong ngày, đừng "uống bù" một lần: Thay vì nhịn uống trong nhiều giờ rồi uống một lượng lớn nước cùng lúc, nên chia nhỏ lượng nước và uống đều trong ngày. Cảm giác khát là một tín hiệu quan trọng của cơ thể, nhưng không nên cố uống thật nhiều chỉ vì cho rằng uống càng nhiều sẽ càng khỏe.
- Uống theo nhu cầu, tránh cả thiếu nước lẫn thừa nước: Không có một con số cố định phù hợp với tất cả mọi người. Nhu cầu nước phụ thuộc vào tuổi, cân nặng, mức độ vận động, thời tiết, chế độ ăn và tình trạng sức khỏe. Điều cần tránh là hai thái cực: uống quá ít trong thời gian dài hoặc ép bản thân uống một lượng nước quá lớn trong thời gian ngắn.
- Phân bổ lượng nước hợp lý trong ngày: Nên chủ động uống nước trong ngày thay vì dồn phần lớn lượng nước vào buổi tối. Uống quá nhiều ngay trước khi đi ngủ có thể khiến bạn phải thức dậy đi tiểu nhiều lần, làm gián đoạn giấc ngủ.
Không có một "công thức" duy nhất áp dụng cho tất cả mọi người. Hãy uống nước đều đặn trong ngày, uống khi khát, tăng lượng nước khi trời nóng hoặc vận động nhiều và tránh uống quá nhiều trong một lần.
Uống đúng cách không phải là uống thật nhiều, mà là uống đều đặn, vừa đủ và phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Uống nước là thói quen tốt, nhưng "uống đủ" quan trọng hơn "uống thật nhiều". Đặc biệt, đừng cố uống hàng lít nước trong thời gian ngắn để bù nước hoặc vì nghĩ rằng đó là cách thanh lọc cơ thể. Khi có các triệu chứng bất thường sau khi uống nhiều nước, cần nhanh chóng tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.
Trúc Chi (t/h)
