Những cái tên quê

Những cái tên quê

Văn Công Hùng
Thứ 6, 29/09/2023 | 07:00
13
Tôi vừa về quê, lái xe qua cây cầu Tam Giang, cây cầu mà nhờ nó đổi đời cho cả một vùng phía ven biển Thừa Thiên Huế.

Ngày xưa muốn về vùng này chỉ có hai cách, một là đi đò dọc, xuất phát từ bến chợ Đông Ba, đò lạch bạch chạy trên sông khoảng bốn tới năm tiếng, giờ là cái thú du lịch nhưng thời ấy là cực hình bởi chậm, chật và... hôi (mùi cá và thuốc rê), và hai là phải chạy ra tận Mỹ Chánh, Quảng Trị rồi quay lại nhờ cây cầu Vân Trình, quãng đường dài thêm gần trăm cây số nữa.

Nhưng chuyện cây cầu với giá trị đổi đời, với công năng kinh tế, người ta nói nhiều rồi, tôi quan tâm chuyện khác, chuyện cái tên cầu.

Khi làm xong người ta đã mặc định tên nó là cầu Tam Giang, cũng có thể là do nó bắc qua phá Tam Giang, tất nhiên là đoạn hẹp nhất có thể.

Nhưng té ra, trước ở đây đã có một cái bến đò, gọi là đò Ca Cút. Và trong dự án người ta cũng gọi nó là Ca Cút.

Tôi nhớ nhà văn nữ xinh đẹp người Quảng Trị nhưng giờ đang là công dân HCM thì phải, thời sung sức của chị, có cái truyện ngắn cực hay: “Ơi đò Ca Cút”. Nghe cái tên đã thấy thân phận, đã hình dung thân phận nhân vật.

Hình như chị lấy bối cảnh là cái bến đò này dù chị ở Quảng Trị và cầu thì ở Thừa Thiên. Cũng có thể là tôi nhận vơ, nhưng khả năng này thấp.

Ở những đoạn như thế này của vùng này, những bến đò ngang thường là... không thấy bờ bên kia, vì nó không phải là sông thông thường, mà nó là phá, lại là cái phá Tam Giang nổi tiếng, tới mức ngày xưa yêu nhau không dám vô. Sau 1975 tôi về quê thì đò ngang đã là đò máy. Cái bến đò Vĩnh Tu nối từ Sịa sang Quảng Ngạn, nếu tôi không nhầm, nó rộng cả cây số, đò máy mà phải đi gần tiếng đồng hồ mới tới bờ bên kia.

Giờ có cây cầu này, về quê tôi chạy từ Huế tới nhà mất khoảng bốn mươi phút, xe đậu trước cổng. Từ cầu Tam Giang về nhà tôi khoảng mười hai cây số.

Thích vô cùng, lợi vô cùng, mê vô cùng. Quê như gần lại. Khi khánh thành (năm 2010), cây cầu này là công trình giao thông đường bộ có quy mô lớn nhất tỉnh TT-Huế.

Nhưng, té ra lại có cái gì đấy xa.

Chính là cái tên.

Trước đấy, khi khánh thành nó mặc định có tên là Tam Giang như đã nói. Mặc dù quá trình lập và thực hiện dự án đầu tư xây dựng giao thông, công trình có tên là cầu Ca Cút; tuy nhiên, đến thời điểm khánh thành, cầu lại được Sở GTVT tỉnh TT-Huế gắn biển là cầu Tam Giang. Nhưng dân hai xã Hương Phong và Hải Dương là nơi thụ hưởng cây cầu gần nhất, trực tiếp nhất, lại cho rằng, Ca Cút mới là tên đúng.

Và họ kiến nghị nhà nước đổi tên từ Tam Giang thành Ca Cút.

Tôi thích vô cùng cái tên Ca Cút này.

Đa chiều - Những cái tên quê

Mặc dù quá trình lập và thực hiện dự án đầu tư xây dựng giao thông, công trình có tên là cầu Ca Cút; tuy nhiên, đến thời điểm khánh thành, cầu lại được Sở GTVT tỉnh TT-Huế gắn biển là cầu Tam Giang gây bất ngờ, băn khoăn đối với nhiều người.

Đang có một hiện tượng là một số cán bộ trẻ thích... đổi tên mới cho hoành tráng, trong khi những cái tên cũ, tên nôm, tên dân gian hay vô cùng thì họ lại bỏ.

Tên làng tên xã giờ cũng hay được đổi theo hướng, hoặc là Quyết Tiến, Thành Công, Xung Phong, Cách Mạng, Giải Phóng... hoặc là theo số, những con số vô cảm vô hồn vô tăm vô tích vô ký ức... trong khi những cái tên nôm của làng hay vô cùng, ý nghĩa vô cùng, gợi vô cùng lại bị thay.

Nếu cần chấn hưng, có lẽ bộ Văn hóa chấn hưng ngay việc này, tức là trả lại tên cũ cho các làng, thôn, xã...

Và xây dựng nông thôn mới, theo tôi, nên có mục, tìm lại các tên cũ cho làng.

Lấy ý kiến chính thức thì đại đa số nhân dân 2 xã trực tiếp của cầu này đã đồng ý và kiến nghị nhà nước... trả lại tên cầu.

Được biết tỉnh Thừa Thiên Huế đã giao cho thành phố Huế làm các thủ tục để trình Hội đồng nhân dân tỉnh quyết “trả lại tên cho cầu” trong quý III năm 2023.

Vầng, hy vọng lần sau về quê, tôi sẽ lái xe trên cầu Ca Cút, cây cầu ban đầu có tên Tam Giang bởi ý chí một một số cán bộ. Nhưng với nhân dân, nó mãi là Ca Cút.

Cũng như tôi, đi đâu thì đi, làm gì thì làm, vẫn chỉ ghi trong hồ sơ tên làng là Thế Chí Tây. Trong quy hoạch, làng tôi (nằm trong xã Điền Hòa) sẽ là một phường của thị xã Phong Điền trong nay mai.

Vâng, quê tôi là làng Thế Chí Tây, (sắp) thuộc thị xã Phong Điền, cách cầu Ca Cút (thuộc thành phố Huế) khoảng mười hai cây số.

*Bài viết thế hiện quan điểm riêng của tác giả.

Đêm hội trăng rằm: Mang câu chuyện cổ tích đến với các em thiếu nhi

Thứ 2, 25/09/2023 | 19:47
Thông qua chương trình, các em được tham gia các hoạt động vui chơi giúp hiểu được ý nghĩa của Tết Trung thu.

Yêu cầu sửa đổi, bổ sung chế độ tiền lương, phụ cấp, ưu đãi nhà giáo

Thứ 2, 25/09/2023 | 15:00
Hiện chính sách, chế độ đãi ngộ đối với nhà giáo chưa hấp dẫn, khó thu hút, giữ chân đội ngũ giáo viên, nhất là nhân lực chất lượng cao.

Bàn đạp xe điện bị vướng vào gờ cầu, người phụ nữ rơi xuống sông

Chủ nhật, 24/09/2023 | 22:21
Một người phụ nữ điều khiển xe đạp điện đi qua cầu ở xã Cẩm Lý (Lục Nam, Bắc Giang) bất ngờ bị ngã xuống sông Lục Nam.
Cùng tác giả

Chuyện ở di tích Bà Triệu

Thứ 6, 01/03/2024 | 07:00
Tôi vừa có chuyến đi chơi, nói chữ là “về nguồn” hết sức thú vị.

Những chuyện trên đường chỉ còn trong ký ức

Thứ 2, 26/02/2024 | 07:00
Hôm trước viết bài về hai con đèo đang được/ bị cải tạo cho mất chất đèo, chỉ còn dốc, tôi nhắc đến cục căn.

Bất ngờ ông Ca

Thứ 6, 23/02/2024 | 07:00
Là ông Đỗ Hữu Ca, nguyên Giám đốc công an Thành phố Hải Phòng.

Chuyện hai con đèo

Thứ 4, 21/02/2024 | 07:00
Đèo An Khê và Mang Yang không chỉ là con đường có dốc quanh co qua hai cái đèo như cái “trạm nghỉ” của dãy Trường Sơn, mà nó còn gắn với lịch sử, với văn hóa.

Cà phê và những bí ẩn...

Thứ 2, 19/02/2024 | 07:00
Tôi cứ tưởng mình đã rất rành, sành, thuộc cà phê vì “chiến tích” nghiện cà phê hơn bốn mươi năm nay, vì sự nghiêm cẩn trong thú thưởng thức, vì cả sự tung tẩy trong các cách tiếp cận...
Cùng chuyên mục

Chuyện ở di tích Bà Triệu

Thứ 6, 01/03/2024 | 07:00
Tôi vừa có chuyến đi chơi, nói chữ là “về nguồn” hết sức thú vị.

Một đô thị, hai ứng xử

Thứ 3, 27/02/2024 | 08:54
Hai kiểu ứng xử này xuất hiện gần như cùng lúc với sự hình thành của đô thị, và chúng cứ song song tồn tại trong suốt trường kỳ lịch sử, thậm chí đến tận ngày hôm nay.

Những chuyện trên đường chỉ còn trong ký ức

Thứ 2, 26/02/2024 | 07:00
Hôm trước viết bài về hai con đèo đang được/ bị cải tạo cho mất chất đèo, chỉ còn dốc, tôi nhắc đến cục căn.

Thắc mắc thị dân

Thứ 7, 24/02/2024 | 07:00
Cách đây vài năm, nhà văn Nguyễn Việt Hà từng xuất bản một tác phẩm tiểu thuyết có cái tên mang tính chất thông báo rất rõ ràng: “Thị dân tiểu thuyết”.

Bất ngờ ông Ca

Thứ 6, 23/02/2024 | 07:00
Là ông Đỗ Hữu Ca, nguyên Giám đốc công an Thành phố Hải Phòng.
     
Nổi bật trong ngày

Chuyện ở di tích Bà Triệu

Thứ 6, 01/03/2024 | 07:00
Tôi vừa có chuyến đi chơi, nói chữ là “về nguồn” hết sức thú vị.