Thị trường trái cây cao cấp tại Tp.HCM gần đây xôn xao trước thông tin một nông trại ở xã An Nhơn Tây cung cấp xoài Nhật giống Miyazaki, còn gọi là xoài mặt trời đỏ, với giá chỉ bằng khoảng 20%-25% hàng nhập khẩu nhưng hương vị gần tương đương.
Tuy nhiên, về mẫu mã, xoài Miyazaki trồng tại Việt Nam hiện vẫn chưa thể sánh bằng hàng nhập khẩu từ Nhật Bản.
Thông tin trên Dân Việt, xoài đỏ Nhật Bản Miyazaki Mango còn có tên gọi khác là xoài đỏ Miyazaki, được trồng tại tỉnh Miyazaki, nơi có vườn ươm xoài lớn thứ 2 Nhật Bản sau Okinawa.
Xoài Miyazaki vốn khá nổi tiếng ở Nhật Bản và thường được mệnh danh là "trứng mặt trời" nhờ màu đỏ rực và giá trị kinh tế cao.
Việc trồng xoài ở Miyazaki đã có từ hơn 30 năm trước. Năm 1984, Shoichi Tate, người đang hướng dẫn nông dân trồng cây ăn quả với tư cách là Trưởng phòng trồng cây ăn quả ở JA Saito vào thời điểm đó, đã vô cùng thích thú với những trái xoài mà ông gặp trong chuyến thăm Okinawa và mang chúng đến Miyazaki.
Để sở hữu mức giá đắt đỏ nhất thế giới, giống xoài này được trồng hoàn toàn trong nhà kính và có quá trình chăm sóc cực kỳ tỉ mỉ. Xoài Miyazaki thường chỉ cao tới đầu người, khi xoài ra hoa, người trồng tiến hành buộc các nhánh cây thẳng đứng lên. Sau đó, hoa xoài sẽ được ong thụ phấn một cách tự nhiên. Khi những quả xoài bắt đầu nhú ra, lúc này, nhiệm vụ của người trồng là loại bỏ quả nhỏ, để lại những quả to.

Quả xoài sẽ được treo lên bằng móc cẩn thận. Một thời gian sau, khi những trái xoài đã có kích thước khá lớn, chúng sẽ được bọc trong túi kín để tránh côn trùng. Khi gần chín, người trồng sẽ bọc xoài bằng túi lưới và để chín tự nhiên.
Những trái xoài chín tự nhiên sẽ tự động đứt cuống và rơi vào bọc. Bí quyết để quả xoài có màu đỏ đều, đẹp mắt là đặt miếng lót bạc phía dưới mỗi túi bọc quả để hắt sáng. Lúc này, người trồng sẽ lấy xoài về, phân loại và bọc gói cẩn thận để đưa ra thị trường.

Loại xoài đắt đỏ này từng được đấu giá với mức quy đổi khoảng 100 triệu đồng/cặp.
Tại Việt Nam, xoài Miyazaki khá hiếm, từng được bán với giá 3,2 triệu đồng/quả loại trên 600 gram và 1,2 triệu đồng/quả loại từ 300-400 gram.
Anh Nguyễn Minh Nhân, đại diện Công ty TNHH Stellar Orchard – chủ nông trại trồng xoài mặt trời đỏ trong nhà lưới, cho biết cách đây 4 năm, anh tìm kiếm một loại cây ăn trái thân gỗ có giá trị kinh tế cao để tận dụng hệ thống nhà màng vốn dùng trồng dưa lưới trước đó.
Tình cờ thưởng thức một quả xoài được bạn mời, anh Nhân bất ngờ khi biết giá hơn 2 triệu đồng/quả.

Anh Nguyễn Minh Nhân bên những trái xoài Miyazaki trồng trên đất Củ Chi (Tp.HCM) - Ảnh: K.A/Tuổi Trẻ Online
"Ban đầu, tôi rất ngạc nhiên vì sao một quả xoài lại đắt như vậy. Nhưng càng tìm hiểu, tôi càng thích giống xoài này và quyết định đầu tư trồng vì phù hợp với những tiêu chí mình đặt ra. Chúng tôi triển khai theo hình thức trồng gối đầu để vừa làm vừa rút kinh nghiệm, đến nay quy mô đã đạt 1.500 gốc" – anh Nhân chia sẻ với Người Lao Động.
Nếu dưa lưới cho thu hoạch nhanh thì xoài lại là câu chuyện hoàn toàn khác. Xoài Miyazaki chưa có tiền lệ trồng tại Việt Nam, anh Nhân phải dò dẫm làm khi hầu như không có tài liệu hay mô hình thực tế để tham khảo.
Tại Nhật Bản, nơi giống xoài này phát triển có khí hậu khác biệt đáng kể so với môi trường nóng ẩm tại Củ Chi. Điều này đồng nghĩa toàn bộ quy trình từ chọn giống, chăm sóc đến xử lý ra hoa đều cần được thử nghiệm lại.
Giai đoạn đầu, anh thử nghiệm sáu loại giống khác nhau và theo dõi kỹ sức sinh trưởng, khả năng thích nghi, tỉ lệ ra hoa, đậu trái và chất lượng quả. Sàng lọc nhiều lần, anh chọn ra hai loại có tiềm năng và phù hợp nhất điều kiện trồng tại quê hương đất thép.
"Vườn đầu tiên ghi nhận tỉ lệ hao hụt cây giống đến 30-40%. Nhưng những vườn sau đó giảm còn 5-10% nhờ tích lũy kinh nghiệm và điều chỉnh kỹ thuật. Với cây lâu năm như xoài, mỗi sai sót đều phải trả giá bằng thời gian", anh Nhân tâm sự với Tuổi Trẻ Online.
Anh Nhân thừa nhận suốt 4 năm triển khai dự án, anh chịu nhiều áp lực cả về tài chính lẫn tâm lý vì đây là mô hình đầu tiên, chi phí đầu tư lớn. Tuy nhiên, sau khi lứa xoài đầu tiên cho thu hoạch và được thị trường đón nhận, ông có thêm niềm tin vào hướng đi đã chọn.

Vườn xoài Nhật ở ngoại thành Tp.HCM. Ảnh: Người Lao Động
Ở vụ đầu tiên, nông trại của anh Nhân xuất bán hơn 400 quả. Giá loại 1 (trên 600 gram/quả) là 600.000 đồng/quả, còn loại khoảng 400 gram có giá 300.000 đồng/quả.
Ngoài bán lẻ trực tiếp, trang trại còn cung cấp sỉ cho các cửa hàng trái cây cao cấp.
Theo anh Nhân, mỗi cây chỉ giữ lại 5-7 quả để bảo đảm chất lượng. Để có lớp vỏ đẹp, xoài phải được treo nắng, điều tiết từng giai đoạn nhằm tránh cháy vỏ và giúp màu sắc đồng đều. Đây là công đoạn đòi hỏi kỹ thuật cao, sự tỉ mỉ và chăm sóc kỹ lưỡng. Nông trại tiếp tục cải tiến để quả xoài có hình thức đẹp hơn nữa.
Thời gian tới, nông trại dự kiến mở rộng sản lượng, cho trái đúng mùa và tính toán mức giá hợp lý hơn để nhiều người tiêu dùng Việt Nam có thể tiếp cận.
Minh Hoa (t/h)
