Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng

Hoàng Thị Bích
Thứ 2, 29/08/2022 | 14:38
Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng gồm 4 chương, 48 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2022.

3 nhóm hành vi cản trở hoạt động tố tụng

Sáng 29/8, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước về công bố Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng, đã được thông qua tại Phiên họp chuyên đề pháp luật tháng 8/2022 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XV.

Nói về sự cần thiết ban hành Pháp lệnh này, ông Nguyễn Trí Tuệ, Phó Chánh án Thường trực Tòa án nhân dân Tối cao cho biết, thực tiễn xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động tố tụng cho thấy các hành vi cản trở hoạt động tố tụng xảy ra ngày càng nhiều, có xu hướng gia tăng, gây khó khăn cho việc giải quyết vụ việc, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giải quyết vụ việc của cơ quan, người có thẩm quyền, tính tôn nghiêm và quyền uy của tư pháp.

Trong khi đó, pháp luật Việt Nam chưa có văn bản quy định có hệ thống về việc xử phạt các hành vi cản trở hoạt động tố tụng mà chỉ có một số quy định chung, chưa cụ thể, chưa rõ ràng về xử lý hành vi cản trở hoạt động tố tụng nằm rải rác trong Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính.

"Việc ban hành một văn bản pháp luật thống nhất và chi tiết, tạo cơ sở pháp lý để xử lý nghiêm minh những hành vi cản trở hoạt động tố tụng của cơ quan, người có thẩm quyền; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tố tụng và ý thức chấp hành pháp luật, phòng ngừa những vi phạm có thể xảy ra; nâng cao uy tín của cơ quan nhà nước, bảo đảm sự tôn nghiêm của tòa án, bảo đảm sự tôn trọng của cá nhân, cơ quan, tổ chức đối với cơ quan tiến hành tố tụng; tạo điều kiện giải quyết các vụ việc nhanh chóng, hiệu quả, đúng pháp luật là cần thiết", ông Tuệ nhấn mạnh. 

Tiêu điểm - Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng

Quang cảnh buổi họp báo sáng 29/8.

Về hành vi cản trở hoạt động tố tụng, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, Pháp lệnh quy định cụ thể hành vi cản trở hoạt động tố tụng, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả đối với 3 nhóm hành vi.

Thứ nhất là nhóm các hành vi cản trở hoạt động tố tụng hình sự, gồm: Hành vi tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật; hành vi tiết lộ bí mật điều tra; hành vi vi phạm quy định về sự có mặt theo giấy triệu tập; hành vi cản trở đại diện của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân tham gia tố tụng; hành vi cản trở hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ; hành vi ngăn cản việc cấp, giao nhận, thông báo hoặc không thực hiện trách nhiệm cấp, giao, chuyển, gửi, niêm yết, thông báo văn bản tố tụng; hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, xâm hại sức khỏe của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Thứ hai là nhóm hành vi cản trở hoạt động tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, việc xem xét, quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính tại tòa án nhân dân, đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, gồm: Hành vi cố ý không có mặt theo giấy triệu tập của tòa án; hành vi cản trở đại diện của cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân tham gia tố tụng theo yêu cầu của tòa án; hành vi cản trở hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ của cơ quan, người có thẩm quyền;

Hành vi cản trở việc cấp, giao, nhận, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng của tòa án; hành vi can thiệp vào việc giải quyết vụ án, vụ việc; hành vi xúc phạm, xâm hại đến sự tôn nghiêm, uy tín của tòa án; xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín, xâm hại sức khỏe của người có thẩm quyền hoặc những người khác thực hiện nhiệm vụ theo yêu cầu của tòa án và hành vi đưa tin sai sự thật.

Nhóm thứ ba là hành vi vi phạm nội quy phiên tòa, phiên họp; hành vi khác cản trở hoạt động tố tụng; hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả, gồm: Hành vi vi phạm nội quy phiên tòa, phiên họp và hành vi khác cản trở hoạt động tố tụng.

Bảo vệ quyền con người, quyền công dân

Thông tin với báo chí về việc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, Phó Chánh án Thường trực Nguyễn Trí Tuệ cho biết, pháp lệnh này không quy định các hành vi mới mà chỉ quy định cụ thể hơn việc xử phạt, các hình thức xử phạt, thẩm quyền, trình tự, thủ tục xử phạt đối với những hành vi không được phép thực hiện, hành vi bị coi là cản trở hoạt động tố tụng đã được quy định trong các đạo luật tố tụng.

Trong đó, đều quy định ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử phải được sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa. Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của đương sự, người tham gia tố tụng khác phải được sự đồng ý của họ. Những người khác muốn ghi âm, ghi hình của những người tham gia cũng phải được sự đồng ý của họ. “Đây là một nguyên tắc đảm bảo quyền con người”, ông Tuệ nói.

Theo Luật Báo chí, nhà báo có quyền được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai; được bố trí khu vực riêng để tác nghiệp; được liên lạc trực tiếp với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật. 

Tiêu điểm - Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng (Hình 2).

Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng ngày 18/8.

Ông Tuệ cho rằng, Nhà báo có quyền như vậy nhưng những người khác cũng có quyền mà quyền rất thiêng liêng đã được luật và các văn bản pháp luật ghi nhận đó là quyền của cá nhân đối với hình ảnh, quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình, bí mật kinh doanh…

Do vậy, không chỉ Việt Nam mà nhiều nước có quy định hạn chế ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, để bảo vệ quyền con người, quyền công dân.

Lý giải thêm về việc luật sư có cùng hành vi vi phạm với chủ thể khác thường được quy định mức phạt tiền cao hơn các chủ thể khác, Phó Chánh án Thường trực Nguyễn Trí Tuệ cho hay, quy định như vậy vì luật sư là người am hiểu pháp luật, tham gia tố tụng để đại diện hoặc bảo vệ quyền và lợi ích của người dân.

Vì thế, yêu cầu khắt khe hơn về việc tuân thủ và tôn trọng pháp luật trong hoạt động nghề nghiệp đặc thù của mình tại phiên tòa, phiên họp.

Mức phạt tiền đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng của luật sư cơ bản cân đối với mức phạt tiền quy định cho hành vi tương ứng trong Nghị định số 82/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp.

Để bảo đảm nguyên tắc mọi hành vi vi phạm pháp luật phải được xử lý đúng với tính chất, mức độ vi phạm theo pháp luật hành chính và pháp luật hình sự, Pháp lệnh quy định: khi xem xét vụ vi phạm để quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu xét thấy hành vi vi phạm quy định tại Pháp lệnh này có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền xử phạt phải chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự.

Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng gồm 4 chương, 48 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2022.

Pháp lệnh quy định người tham gia tố tụng (trừ luật sư) tiết lộ bí mật điều tra mặc dù đã được điều tra viên, cán bộ điều tra, kiểm sát viên hoặc kiểm tra viên yêu cầu phải giữ bí mật sẽ bị phạt tiền 4-8 triệu đồng. Cùng với hành vi này, luật sư sẽ bị phạt từ 8-15 triệu đồng.

Một quy định khác của Pháp lệnh là người tham gia tố tụng (trừ luật sư) xúc phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng sẽ bị phạt 3-7 triệu đồng. Trong khi đó, nếu chủ thể vi phạm là luật sư, mức xử phạt sẽ là 15-30 triệu đồng.

Thông qua Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính hành vi cản trở hoạt động tố tụng

Thứ 5, 18/08/2022 | 16:17
Tại phiên họp chuyên đề pháp luật sáng 18/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội biểu quyết thông qua Pháp lệnh Xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cản trở hoạt động tố tụng.

Phiên họp chuyên đề pháp luật sẽ xem xét 11 dự án luật, pháp lệnh

Thứ 2, 15/08/2022 | 15:09
Đây là phiên họp chuyên đề pháp luật đầu tiên của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV.

Những điểm mới của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng

Thứ 7, 06/08/2022 | 08:00
Có hiệu lực từ ngày 15/2/2022, Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng điều chỉnh nhiều quy định về chế độ, chính sách dành cho thương bệnh binh.
Cùng tác giả

Công bố quyết định điều động, bổ nhiệm tân Thứ trưởng Bộ Y tế

Thứ 3, 07/02/2023 | 18:29
Bộ trưởng Bộ Y tế mong muốn tân Thứ trưởng Lê Đức Luận khẩn trương tiếp nhận lĩnh vực phụ trách để sớm khắc phục các tồn tại, hạn chế trong quản lý của ngành.

Lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn

Thứ 3, 07/02/2023 | 17:38
Chủ tịch Quốc hội cho biết, đa số ý kiến tại cuộc họp đồng tình với nhiệm vụ trong tháng 2, trọng tâm là Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tuần tới.

Suýt mất mạng vì chi 10 triệu đồng mua thuốc chữa đái tháo đường

Thứ 3, 07/02/2023 | 15:11
Nam bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường, đã mua thuốc chữa với giá 10 triệu đồng, sau khi sử dụng được gần 20 ngày thì phải nhập viện gấp.

Bộ Y tế yêu cầu báo cáo vụ kem Diệp Bảo bị Mỹ thu hồi

Thứ 3, 07/02/2023 | 11:24
Cục Quản lý Dược đề nghị các đơn vị chỉ đạo trung tâm kiểm nghiệm thuộc thẩm quyền khẩn trương lấy mẫu sản phẩm kem Diệp Bảo trên thị trường để kiểm tra.

“Làm sao để người dân từ quán nước, hiệu cắt tóc cũng nhắc về sửa đổi luật Đất đai"

Thứ 2, 06/02/2023 | 08:00
Xoay quanh dự án Luật Đất đai sửa đổi, Người Đưa tin đã có cuộc trao đổi với ông Tạ Văn Hạ - Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, ĐBQH đoàn Quảng Nam.
Cùng chuyên mục

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gửi thư thăm hỏi Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, Syria

Thứ 4, 08/02/2023 | 21:39
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi thư chia buồn và thăm hỏi chân thành nhất đến Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Quốc hội, nhân dân hai nước.

Công bố quyết định điều động, bổ nhiệm tân Thứ trưởng Bộ Y tế

Thứ 3, 07/02/2023 | 18:29
Bộ trưởng Bộ Y tế mong muốn tân Thứ trưởng Lê Đức Luận khẩn trương tiếp nhận lĩnh vực phụ trách để sớm khắc phục các tồn tại, hạn chế trong quản lý của ngành.

Lấy phiếu tín nhiệm các chức danh do Quốc hội bầu và phê chuẩn

Thứ 3, 07/02/2023 | 17:38
Chủ tịch Quốc hội cho biết, đa số ý kiến tại cuộc họp đồng tình với nhiệm vụ trong tháng 2, trọng tâm là Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tuần tới.

Chưa ghi nhận công dân Việt Nam nào bị ảnh hưởng của động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ và Syria

Thứ 3, 07/02/2023 | 10:23
Bộ Ngoại giao cho biết, cho đến cuối ngày 06/02/2023, chưa ghi nhận thông tin có công dân Việt Nam bị ảnh hưởng bởi trận động đất.

Thanh Hóa: Hơn 3.500 thanh niên lên đường nhập ngũ

Thứ 2, 06/02/2023 | 11:40
Sáng 6/2, tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành việc bàn giao 3.505 thanh niên nhập ngũ cho 12 đầu mối nhận quân của Bộ Quốc phòng.
     
Nổi bật trong ngày

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ gửi thư thăm hỏi Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, Syria

Thứ 4, 08/02/2023 | 21:39
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gửi thư chia buồn và thăm hỏi chân thành nhất đến Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, Syria và Quốc hội, nhân dân hai nước.