Hướng dẫn áp dụng quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng

Hướng dẫn áp dụng quy định về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng

Thứ 2, 02/01/2023 | 10:15
0
Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP đã hướng dẫn một số quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của Bộ luật Dân sự 2015.

Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP về việc hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Nghị quyết này hướng dẫn một số quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng của Bộ luật Dân sự 2015.

Yếu tố làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP quy định về những yếu tố làm làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 như sau:

Thứ nhất, có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác.

Thứ hai, có thiệt hại xảy ra là thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần.

Thiệt hại về vật chất là tổn thất vật chất thực tế xác định được của chủ thể bị xâm phạm, bao gồm tổn thất về tài sản mà không khắc phục được; chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại; thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút do tài sản, sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp khác bị xâm phạm.

Thiệt hại về tinh thần là tổn thất tinh thần do bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, quyền và lợi ích nhân thân khác mà chủ thể bị xâm phạm hoặc người thân thích của họ phải chịu và cần phải được bồi thường một khoản tiền bù đắp tổn thất đó.

Thứ ba, có mối quan hệ nhân quả giữa thiệt hại xảy ra và hành vi xâm phạm. Thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi xâm phạm và ngược lại hành vi xâm phạm là nguyên nhân gây ra thiệt hại.

Theo đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015 sẽ được phát sinh khi có đầy đủ các yêu tố nêu trên.

Xác định thiệt hại thực tế để tiến hành bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng

Tại khoản 1 Điều 3 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP có nội dung hướng dẫn việc xác định thiệt hại thực tế để tiến hành bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng

Cụ thể, “thiệt hại thực tế” là thiệt hại đã xảy ra theo hướng dẫn tại điểm b khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP, được tính thành tiền tại thời điểm giải quyết bồi thường. Thiệt hại phát sinh sau thời điểm giải quyết bồi thường lần đầu được xác định tại thời điểm giải quyết bồi thường lần tiếp theo nếu có yêu cầu của người bị thiệt hại.

Ví dụ: A gây thương tích cho B mà B phải điều trị dài ngày. Tại thời điểm Tòa án giải quyết bồi thường thì tổng thiệt hại thực tế là X đồng, bao gồm: chi phí điều trị, mức thu nhập bị mất hoặc giảm sút; chi phí cho người chăm sóc, tổn thất tinh thần. Sau đó, B vẫn phải tiếp tục điều trị thì các chi phí phát sinh sau thời điểm Tòa án giải quyết sẽ được giải quyết trong vụ án khác nếu có yêu cầu của người bị thiệt hại.

“Thiệt hại phải được bồi thường toàn bộ” là tất cả các thiệt hại thực tế xảy ra đều phải được bồi thường.

“Thiệt hại phải được bồi thường kịp thời” là thiệt hại phải được bồi thường nhanh chóng nhằm ngăn chặn, hạn chế, khắc phục thiệt hại.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án có thể áp dụng một hoặc một số biện pháp khẩn cấp tạm thời theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự để giải quyết yêu cầu cấp bách của người bị thiệt hại (như buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm; buộc thực hiện trước một phần nghĩa vụ cấp dưỡng...).

Để đảm bảo việc bồi thường thiệt hại toàn bộ và kịp thời, việc giải quyết vấn đề bồi thường trong vụ án hình sự, vụ án hành chính phải được tiến hành cùng với việc giải quyết vụ án hình sự, vụ án hành chính.

Trường hợp vụ án hình sự, vụ án hành chính có nội dung giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại nhưng chưa có điều kiện chứng minh và không ảnh hưởng đến việc giải quyết vụ án hình sự, vụ án hành chính thì vấn đề bồi thường có thể tách ra để giải quyết theo thủ tục tố tụng dân sự.

Người yêu cầu bồi thường thiệt hại phải nêu rõ từng khoản thiệt hại thực tế đã xảy ra, mức yêu cầu bồi thường và các tài liệu, chứng cứ chứng minh yêu cầu của mình là có căn cứ.

Trường hợp người yêu cầu bồi thường thiệt hại không thể tự mình thu thập được tài liệu, chứng cứ thì có quyền yêu cầu Tòa án thu thập tài liệu, chứng cứ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo đó, thiệt hại thực tế trong xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được tính thành tiền tại thời điểm giải quyết bồi thường. Thiệt hại phát sinh sau thời điểm giải quyết bồi thường lần đầu được xác định tại thời điểm giải quyết bồi thường lần tiếp theo nếu có yêu cầu của người bị thiệt hại.

Tuệ Minh

Vụ hành hạ trên biển: Bắt bị can chiếm dụng 120 triệu đồng tiền bồi thường

Thứ 4, 28/12/2022 | 17:49
Cơ quan CSĐT Công an huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đã khởi tố, bắt tạm giam bị can là người chiếm dụng tiền bồi thường cho nạn nhân.

Chi bồi thường trái quy định, nguyên Phó Chủ tịch huyện cùng 6 cán bộ bị truy tố

Thứ 6, 02/12/2022 | 19:00
Chi bồi thường, hỗ trợ trái quy định pháp luật cho 74 hộ dân, gây thiệt hại gần 9 tỷ đồng, nguyên Phó Chủ tịch huyện và 6 cán bộ vừa bị truy tố.

Tuyên phạt ông Hiệp "khùng" 8 năm 6 tháng tù, bồi thường hơn 2,5 tỷ đồng

Thứ 5, 01/12/2022 | 12:03
Sau 1 ngày xét xử và 2 ngày nghị án, HĐXX đã đưa ra phán quyết đối với bị cáo Nguyễn Thế Hiệp trong vụ cháy nhà trọ khiến 2 người chết.
Cùng tác giả

Thấy gì từ số lợi nhuận "khủng" của doanh nghiệp bán bảo hiểm xe máy bắt buộc?

Thứ 2, 25/05/2020 | 14:10
Nếu chia bình quân cho 29 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ đang bán bảo hiểm bắt buộc xe máy, thì doanh thu mảng này của mỗi công ty bảo hiểm vào khoảng 26,3 tỷ đồng/năm.

Thi trắc nghiệm môn Toán: Học sinh lười tư duy, chỉ học mẹo làm trắc nghiệm

Thứ 4, 06/11/2019 | 07:30
Hình thức thi trắc nghiệm môn Toán sẽ khiến cách dạy và học bị thay đổi. Lúc đó, thầy cô chỉ dạy học sinh cách làm bài thi trắc nghiệm sao cho đạt kết qua cao bằng cách mẹo làm bài. Còn học sinh chỉ khoanh tối đa các phương án đúng, còn lại là khoanh xác xuất.

Hoang mang vì sếp bỗng đi công tác cả tuần trước 20/10

Thứ 6, 18/10/2019 | 09:00
Sếp nam bỗng đi công tác cả tuần trước 20/10, lịch công tác "bất thường" khiến các chị em hoang mang về những lời hứa, những món quà ngày Phụ nữ Việt Nam.

Nhức nhối vết chém ngang lưng đỉnh Mã Pí Lèng

Thứ 6, 04/10/2019 | 12:06
Đỉnh Mã Pí Lèng (huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang) từ lâu đã được đánh giá là một trong những điểm quan sát toàn cảnh vào loại đẹp nhất ở Việt Nam. Nơi đây là di sản đặc sắc về địa chất, cảnh quan và là ước mơ chiêm ngưỡng của bao du khách nước ngoài.

Sóc Trăng lắp camera nhà riêng cán bộ: Cẩn trọng mức kinh phí tiền tỷ

Thứ 2, 30/09/2019 | 06:48
Những ngày qua, người dân tỉnh Sóc Trăng xôn xao trước thông tin ông Huỳnh Văn Sum, Phó Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng ký quyết định số 1542-QĐ/TU về việc cấp kinh phí lắp đặt camera an ninh nhà riêng của các đồng chí trong ban Thường vụ Tỉnh ủy.
Cùng chuyên mục

Đề xuất nhiều quy định mới về sổ đỏ và sổ hồng, biết kẻo thiệt

Thứ 3, 07/05/2024 | 14:45
Bộ Tài nguyên và Môi trường đang dự thảo Thông tư quy định về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hồ sơ địa chính.

Đỗ xe ô tô trước cửa nhà người khác, có bị xử phạt?

Thứ 3, 07/05/2024 | 11:20
Thực tế tình trạng ô tô đậu xe trước cửa nhà người khác diễn ra rất phổ biến. Nhiều người thắc mắc hành vi này có bị xử phạt hay không?

Đề xuất các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất

Thứ 3, 07/05/2024 | 09:30
Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Đất đai 2024, Bộ Tài chính đề xuất nhiều trường hợp miễn, giảm tiền thuê đất.

Đề xuất quy định mới về đăng ký thường trú, tạm trú

Thứ 2, 06/05/2024 | 22:31
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Cư trú (thay thế Nghị định 62/2021/NĐ-CP) gồm 4 chương, 19 điều.

Từ 1/1/2025, thành phố, thị xã nào không được phân lô bán nền?

Thứ 2, 06/05/2024 | 20:00
Tới đây, khi Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực, sẽ có thêm 81 thành phố, thị xã không được thực hiện phân lô bán nền.
     
Nổi bật trong ngày

Bấm còi liên tục khi tham gia giao thông bị phạt bao nhiêu tiền?

Thứ 2, 06/05/2024 | 10:45
Nhiều người điều khiển ô tô, xe máy có thói quen bấm còi "vô tội vạ" mà không biết rằng đây là hành vi bị cấm và có thể bị xử phạt khá nặng.

Đề xuất quy định mới về đăng ký thường trú, tạm trú

Thứ 2, 06/05/2024 | 22:31
Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Cư trú (thay thế Nghị định 62/2021/NĐ-CP) gồm 4 chương, 19 điều.

Đề xuất các trường hợp được miễn, giảm tiền sử dụng đất

Thứ 3, 07/05/2024 | 09:30
Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Đất đai 2024, Bộ Tài chính đề xuất nhiều trường hợp miễn, giảm tiền thuê đất.

Xe bị phạt nguội nhưng đã sang tên, chủ cũ hay chủ mới phải chịu phạt?

Thứ 2, 06/05/2024 | 15:52
Khi đi đăng kiểm, chủ mới phát hiện xe bị phạt nguội do lỗi của chủ cũ. Trong trường hợp này ai sẽ là người chịu trách nhiệm đóng phạt?

Từ 1/1/2025, thành phố, thị xã nào không được phân lô bán nền?

Thứ 2, 06/05/2024 | 20:00
Tới đây, khi Luật Kinh doanh bất động sản 2023 có hiệu lực, sẽ có thêm 81 thành phố, thị xã không được thực hiện phân lô bán nền.