“Gam màu sáng” trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2021

Nguyễn Thu Huyền
Thứ 7, 01/01/2022 | 09:00
Là năm thứ hai liên tiếp kinh tế Việt Nam đối mặt với thách thức, song gam màu sáng trong bức tranh 2021 đã thắp lên kỳ vọng vào một nền kinh tế sẽ dần phục hồi.

Một năm khó khăn của nền kinh tế

Giữa vòng xoáy của đại dịch Covid-19 trong năm 2021 và sức ảnh hưởng tàn khốc của nó, nhiều doanh nghiệp trải qua những khó khăn chưa từng có. Đã có nhiều doanh nghiệp không trụ nổi và buộc phải rút lui khỏi thị trường. Cũng có thời điểm, hoạt động sản xuất bị đình trệ, nền kinh tế có dấu hiệu đứt gãy.

Một khảo sát trong năm 2021 của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho thấy, xấp xỉ 94% doanh nghiệp chịu ảnh hưởng tiêu cực bởi đại dịch, khoảng 71% doanh nghiệp tiếp tục giảm doanh thu so với năm trước đó, 96% doanh nghiệp gặp các vấn đề liên quan đến tiếp cận khách hàng, mất cân đối dòng tiền, quản lý nhân công hoặc đứt gãy chuỗi cung ứng.

Các số liệu từ điều tra toàn quốc của VCCI chỉ rõ, 91% doanh nghiệp đã phải chấp nhận giảm quy mô lao động trong thời kỳ dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Cùng với đó, dù đóng vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm, tuy nhiên giải ngân vốn đầu tư công trong năm 2021 vẫn còn rất chậm.

Chia sẻ với Người Đưa Tin, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Trần Quốc Phương nhìn nhận, nền kinh tế Việt Nam trong năm 2021 có rất nhiều khó khăn và thách thức đan xen. “Đây là năm thứ hai liên tiếp nền kinh tế đối mặt với thách thức về ổn định vĩ mô, sản xuất kinh doanh, lao động, việc làm, an sinh xã hội, an ninh trật tự an toàn xã hội”, Thứ trưởng nói.

Thực tế cho thấy, dù đã có rất nhiều chính sách để vừa kiểm soát dịch bệnh, vừa khôi phục phát triển kinh tế, xã hội nhưng Việt Nam vẫn không thể đạt được mục tiêu tăng trưởng đã đề ra từ đầu năm.  

Kinh tế vĩ mô - “Gam màu sáng” trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2021

Còn nhớ tại phiên thảo luận kinh tế - xã hội của Quốc hội ngày 9/11, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng cho biết, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, 4/12 chỉ tiêu Quốc hội giao sẽ không đạt được, trong đó có tăng trưởng GDP ở mức 6%. Một con số tăng trưởng GDP cả năm 2021 được người đứng đầu Bộ này đưa ra là ở mức 3,5 - 4%.

Còn tại buổi tổng kết kinh tế 2021 vừa qua, Tổng cục Thống kê đã công bố kết quả tăng trưởng GDP năm 2021 đạt 2,58%. Với kết quả này thì trong 2 năm liên tiếp, Việt Nam đã không hoàn thành kế hoạch tăng trưởng, không đạt được mục tiêu chung của kế hoạch 5 năm 2021 – 2025.

Năm 2021 cũng là năm mà hàng loạt các chính sách hỗ trợ được đưa ra để hỗ trợ doanh nghiệp, tuy nhiên, theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, các chính sách hỗ trợ của Chính phủ đưa ra rất kịp thời và có ý nghĩa nhưng chưa đủ về phạm vi, quy mô để nền kinh tế sớm phục hồi và tăng trưởng trở lại như trước khi có dịch.

Ông cho rằng, suy giảm kéo dài sẽ ảnh hưởng đến việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, các kế hoạch 5 năm, chiến lược 10 năm và có nguy cơ lỡ nhịp với xu hướng phục hồi của nền kinh tế toàn cầu.

Nói về triển vọng kinh tế trong năm 2022, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đánh giá mục tiêu tăng trưởng GDP 6-6,5% sẽ là bài toán nhiều thách thức, nhiệm vụ trong năm cũng sẽ nặng nề hơn năm 2021. Động lực giải pháp để thực hiện thành công kế hoạch năm 2022 sẽ cần rất nhiều động lực.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, với kịch bản của Bộ Kế hoạch và Đầu tư đưa ra, nếu triển khai nhanh đề án Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế giai đoạn 2022 - 2023 thì Việt Nam có thể lấy lại được tốc độ tăng trưởng 6% trong năm 2022

Thu hút đầu tư vượt khó, xuất nhập khẩu lập kỷ lục

Giữa khá nhiều thông tin kém tích cực thì điểm sáng nổi bật của nền kinh tế Việt Nam trong năm 2021 chính là thu hút đầu tư nước ngoài.

Tính đến ngày 20/12/2021, đã có 31,15 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài đăng ký vào Việt Nam, tăng 9,2% so với năm 2020. Số vốn này được rót vào 18 ngành trong tổng số 21 ngành kinh tế quốc dân. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo có vốn lên đến 12,78 tỷ USD, chiếm 58,2% tổng vốn đăng ký- đây cũng là lĩnh vực dẫn đầu về thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

Đánh giá về vấn đề này, Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho rằng: “Số lượng cam kết của các nhà đầu tư nước ngoài đến Việt Nam vẫn tăng bất chấp những trở ngại của đại dịch là điều rất đáng mừng. Thực tế, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước khi công tác nước ngoài đều gắn với xúc tiến đầu tư, đây là một hiệu ứng rất tốt cho triển vọng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam”.

Đồng quan điểm, TS.Nguyễn Văn Toàn - Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà đầu tư nước ngoài (VAFIE) nhìn nhận: "Kết quả tích cực từ thu hút đầu nước ngoài cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài đang đặt niềm tin rất lớn vào mắt xích Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu".

Kinh tế vĩ mô - “Gam màu sáng” trong bức tranh kinh tế Việt Nam năm 2021 (Hình 2).

Ông cho rằng, các địa phương cần tiếp tục chuẩn bị tốt nguồn lực để kêu gọi sự quan tâm của các nhà đầu tư. Đặc biệt, phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công để tạo sự lan toả đến đầu tư tư nhân và khu vực FDI.

Bên cạnh đó, vị Phó Chủ tịch VAFIE cũng nhấn mạnh việc Việt Nam cần tích cực và hiệu quả thế mạnh của các hiệp định thương mại tự do đã ký nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thương mại quốc tế, đẩy mạnh xuất khẩu, đồng thời tăng cường cơ hội thu hút và tận dụng dòng vốn FDI vào thị trường trong nước.

Bên cạnh việc thu hút đầu tư nước ngoài vượt khó, một kết quả khá sáng của nền kinh tế 2021 chính là kim ngạch xuất nhập khẩu lập kỷ mới, vượt mốc 600 tỷ USD.

Cụ thể, tính chung năm 2021, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa đạt 668,5 tỷ USD, tăng 22,6% so với năm trước và là mức cao kỷ lục mới. Trong năm 2021, Việt Nam có 35 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm 93,8% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó 8 mặt hàng xuất khẩu trên 10 tỷ USD.

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, kết quả này đã đưa Việt Nam vào top 20 nền kinh tế hàng đầu về thương mại quốc tế. Nhìn chung, xuất khẩu của Việt Nam sang các thị trường trọng điểm đều duy trì được tốc độ tăng trưởng cao.

Ngoài ra, các Hiệp định thương mại tự do, đặc biệt là các FTA thế hệ mới, đã qua giai đoạn thực thi ban đầu, các doanh nghiệp đã dần thích nghi với các cam kết của Hiệp định cùng với lộ trình thuế nhập khẩu của các đối tác sẽ tiếp tục được xóa bỏ hoặc cắt giảm, tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho hàng của Việt Nam.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đánh giá, sau 3 năm thực hiện Hiệp định CPTPP và hơn 1 năm thực hiện EVFTA đã có những tác động rất tích cực đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam, nhất là từ những thị trường mà Việt Nam chưa từng ký FTA. Đơn cử, nhờ CPTPP, xuất khẩu hàng hóa sang Canada, Mexico và Peru đều có mức tăng trưởng từ 25 - 30%/năm.

Riêng với thị trường EU, Việt Nam đã được hưởng ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) nhưng EVFTA mở ra những cơ chế ưu đãi mang tính chất bền vững, lâu dài.

Gói hỗ trợ phục hồi kinh tế: Chuyện cấp bách, không thể chậm trễ

Thứ 5, 30/12/2021 | 17:22
Theo Tổng thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường, gói chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế sắp được thông qua sẽ thúc đẩy tăng trưởng 2 năm tới và dư âm còn hết nhiệm kỳ.

GDP năm 2021 tăng trưởng 2,58%

Thứ 4, 29/12/2021 | 10:07
GDP quý IV ước tăng 5,22% góp phần giúp GDP cả năm 2021 tăng 2,58%, đây là mức tăng thấp nhất giai đoạn 2011 - 2021.

WB cho Việt Nam vay ưu đãi hơn 221 triệu USD nhằm phục hồi kinh tế

Thứ 2, 27/12/2021 | 18:05
Khoản vay trị giá 221,5 triệu USD từ Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ được giải ngân trực tiếp vào ngân sách để phục vụ phục hồi kinh tế và tăng trưởng bao trùm.
Cùng tác giả

Một DN khai thác dầu khí báo lãi quý IV/2022 cao nhất trong 15 quý

Chủ nhật, 05/02/2023 | 10:00
Lãi sau thuế quý cuối năm 2022 của Tổng Công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam tăng trưởng 86% lên mức cao nhất kể từ quý II/2019.

Một năm buồn của ngành thép Việt

Chủ nhật, 05/02/2023 | 08:30
Từ những doanh nghiệp đầu ngành như Hòa Phát, Hoa Sen,... đến những doanh nghiệp nhỏ hơn, năm 2022 có thể được coi là năm kinh doanh “bết bát” của ngành thép Việt.

Tập đoàn Dệt may Việt Nam lần đầu báo lỗ

Chủ nhật, 05/02/2023 | 08:00
Vinatex ghi nhận kết quả lao dốc trong quý IV/2022 khi doanh số giảm và các chi phí tăng cao, khiến tập đoàn đầu ngành dệt may lần đầu thua lỗ sau khi cổ phần hoá.

EVNGENCO3 lập kỷ lục doanh thu, lãi hơn 2.300 tỷ đồng năm 2022

Thứ 7, 04/02/2023 | 18:52
Kết thúc năm 2022, EVNGENCO3 ghi nhận doanh thu hơn 47.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế cũng đạt mức 2.300 tỷ đồng – lần lượt vượt 4% và 29% kế hoạch năm.

Đại gia xăng dầu miền tây lỗ nặng, gần nửa tài sản là hàng tồn kho

Thứ 7, 04/02/2023 | 18:51
Là doanh nghiệp xăng dầu đầu mối có hơn 550 đại lý ở Tây Nam Bộ, Dầu khí Nam Sông Hậu vừa báo lỗ lần đầu tiên từ khi lên sàn chứng khoán.
Cùng chuyên mục

Đề xuất tăng khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu

Thứ 6, 03/02/2023 | 16:12
Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi Luật thuế bảo vệ môi trường, trong đó đề nghị điều chỉnh tăng mức thuế tối đa trong khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

Ngành thép nỗ lực tìm điểm sáng trong năm 2023

Thứ 6, 03/02/2023 | 11:00
Theo các chuyên gia ngành thép,các giải pháp mạnh mẽ trong giải ngân vốn đầu tư công cho các dự án xâydựng, giao thông… có thể giúp thị trường thép nhìn thấy những"điểm sáng" trong năm 2023.

Năm 2023 Đồng Nai phấn đấu tăng GRDP từ 7,5-8,5%

Thứ 6, 03/02/2023 | 07:00
Năm 2023 Đồng Nai dự kiến hoàn thành vượt 31 chỉ tiêu về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. GRDP tăng từ 7,5-8,5% so với năm 2022.

Sắp có hướng dẫn mới về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Thứ 5, 02/02/2023 | 19:36
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, dự kiến tuần sau sẽ trình Chính phủ Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 65 quy định về chào bán, giao dịch TPDN riêng lẻ.

Việc điều chỉnh giá điện sẽ tính toán kỹ đến tác động lạm phát

Thứ 5, 02/02/2023 | 19:35
Trên cơ sở kết quả kinh doanh năm 2022, EVN sẽ ước kết quả sản xuất kết quả kinh doanh điện năm 2023 để từ đó, có tính toán giá bán điện bình quân phù hợp.
     
Nổi bật trong ngày

Giá vàng 4/2: Vàng thế giới lao dốc

Thứ 7, 04/02/2023 | 10:00
Giá vàng thế giới sáng 4/2 lao dốc mạnh khi báo cáo việc làm tháng 1 của Mỹ tích cực, có thể tạo thêm dư địa để Fed tiếp tục nâng lãi suất.

Tiền Giang: Phát triển nghề cá bền vững gắn với phòng chống IUU

Thứ 7, 04/02/2023 | 07:00
Trong năm 2023, Tiền Giang có kế hoạch khai thác trên 124.000 tấn hải sản các loại phục vụ tiêu dùng và chế biến xuất khẩu.

Xuất khẩu thủy sản tháng 1 giảm mạnh, kỳ vọng phục hồi từ quý 2/2023

Thứ 7, 04/02/2023 | 06:00
Theo VASEP, bức tranh xuất khẩu thủy sản sẽ không thể sáng trở lại ngay trong những tháng đầu năm khi mà nền kinh tế thế giới được dự báo chưa có nhiều cải thiện.

Giá vàng 5/2: Tăng hay giảm trong tuần tới?

Chủ nhật, 05/02/2023 | 10:04
Cả giới phân tích lẫn nhà đầu tư đều cho rằng giá vàng sẽ hồi phục nhanh chóng những ngày tới, theo kết quả khảo sát của Kitco.