Cần tách bạch rõ ràng mục đích sử dụng để áp dụng cơ chế thu hồi đất

Cần tách bạch rõ ràng mục đích sử dụng để áp dụng cơ chế thu hồi đất

Lê Mạnh Quốc
Thứ 6, 30/09/2022 | 12:58
PGS.TS Nguyễn Thị Nga cho rằng không thể thu hồi đất của tất cả người dân bằng mệnh lệnh hành chính, cần đảm bảo quyền lợi của cả người dân, nhà đầu tư và Nhà nước.

Ngày 30/9, Hội Luật gia Việt Nam đã tổ chức Hội thảo góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) với chủ đề "Những định hướng chính sách lớn về đảm bảo quyền của người sử dụng đất".

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Thị Nga, Trưởng Bộ môn Luật Đất đai Đại học Luật nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai cần quan tâm đúng mức đến việc bảo về quyền sử dụng đất cho các đối tượng yếu thế trong xã hội.

Theo đó, bà Nga cho rằng đồng bảo dân tộc thiểu số là đối tượng cần được chú ý tới nhất, trong đó vấn đề quan trọng là việc quy hoạch sử dụng đất.

“Hiện nay hầu hết quỹ đất đều đã có chủ. Ngay như việc nhà nước lấy đất của để sử dụng vào mục đích vì lợi ích quốc gia, công cộng và vì lợi ích của các nhà đầu tư thì việc trích ra lợi nhuận để bồi thường cho đồng bào dân tộc thiểu số đã rất khó khăn.

Vậy thì việc nhà nước lấy đất của các đối tượng khác để điều chuyển cho đồng bảo dân tộc thiểu số sẽ càng khó khăn nếu như quỹ đất này không được tính toán ngay trong quy hoạch ban đầu. Và khi đó quyền cũng chỉ dừng lại ở trên trang giấy mà không thể đảm bảo được trên thực tế”, PGS.TS Nguyễn Thị Nga nhận định.

Bất động sản - Cần tách bạch rõ ràng mục đích sử dụng để áp dụng cơ chế thu hồi đất

PGS.TS Nguyễn Thị Nga phát biểu tại Hội thảo. 

Bên cạnh đó, chuyên gia này cho rằng cần giải quyết vấn đề do lịch sử để lại, cụ thể là nguồn đất của các nông lâm trường, các trang trại, xí nghiệp quốc doanh ở các giai đoạn trước được nhà nước giao khoán đất cho các hộ gia đình nhưng chưa có cơ chế để giải quyết cụ thể.

Theo đó, nếu đối tượng được giao sử dụng đất để phủ xanh đất trống đồi núi trọc theo dự án 327 của Chính phủ bằng nguồn vốn ngân sách thì vấn đề quyền sử dụng đất phải trả về cho Nhà nước và ở địa phương phải có cơ chế để kiểm soát, quản lý một cách chặt chẽ để không diễn ra tình trạng đồng bào dân tộc thiểu số lấn chiếm, sử dụng một cách lâu dài ổn định trên phần đất đó.

“Trong thực tế, tôi có hỗ trợ thực hiện 3 dự án ở tỉnh Sơn La, trong đó có những dự án mà trong tổng số gần 650ha đất có đến hơn 200ha đất mà các hộ gia đình đồng bảo dân tộc thiểu số lấn chiếm, sử dụng trái phép không rất khó để giải quyết vì thực tế cũng không có quỹ đất để điều chuyển họ đến chỗ khác”, bà Nga nêu vấn đề.

Do đó, bà Nga nhấn mạnh cần có một “cuộc cách mạng” để giải quyết các vấn đề lịch sử để lịch.

Đối tượng thứ hai cần quan tâm trong vấn đề đảm bảo quyền sử dụng đất được bà Nga nêu là đất sản xuất cho hộ gia đình mà chủ yếu là đất trồng lúa.

“Quy định hiện nay thu hồi đất sẽ được bồi thường bằng đất hoặc bằng tiền tuy nhiên dường như bồi thường đất bằng đất là không có, đó là một quy định trên giấy vì thực tế làm gì còn quỹ đất nông nghiệp để bồi thường.

Thế nên hầu như là bồi thường bằng tiền. Nhưng như chúng ta biết bồi thường bằng tiền thì rất rẻ, không tương xứng với giá trị đất. Bởi người ta không giao dịch đất nông nghiệp thì lấy đâu ra bảng so sánh giá thực tế trên thị trường để làm mức tối thiểu trong bồi thường mà lại quay lại sử dụng mức giá đất mà tỉnh đã ban hành”, bà Nga nêu thực tế.

Do đó, chuyên gia này tiếp tục nhấn mạnh phải có quy hoạch tốt, nếu đã quy hoạch đất để sản xuất nông nghiệp thì phải có chính sách bảo vệ quyền sử dụng đất của người dân ở mức độ nhất định, phải giữ đất để người nông dân sản xuất.

Đặc biệt bà Nga cho rằng rất cần thiết phải quan tâm đến một chủ thể, đó là các doanh nghiệp đang sử dụng đất.

“Hiện nay xuất hiện thêm khái niệm đất có mục đích sử dụng hỗn hợp. Ở đây, chúng ta cần phân định rất rõ câu chuyện này nếu không sẽ dẫn đến việc nhà nước thất thoát, lợi dụng đất có mục đích công cộng, phát triển kinh tế xã hội để phát triển các dự án vì lợi nhuận đơn thuần của doanh nghiệp”, theo đó bà Nga cho rằng Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) vẫn chưa làm rõ được vấn đề này.

Do đó, bà Nga cho rằng không thể thu hồi đất của tất cả người dân bằng mệnh lệnh hành chính mà cần có sự tách bạch rõ ràng từ mục đích sử dụng đất. Nếu dự án nào thực sự vì mục đích công cộng, vì quốc phòng an ninh thì nhà nước phải thu hồi bằng cơ chế hành chính.

Còn đối với các doanh nghiệp, các nhà đầu tư và ngay cả các đơn vị sự nghiệp công lập đã thực hiện tự chủ về mặt tài chính thì cần thỏa thuận với đối tượng bị thu hồi đất theo cơ chế thị trường.

Bất động sản - Cần tách bạch rõ ràng mục đích sử dụng để áp dụng cơ chế thu hồi đất (Hình 2).

Toàn cảnh Hội thảo. 

Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng nhấn mạnh việc đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu tư trong việc thu hồi đất.

Theo đó, nhiều doanh nghiệp sau khi đã đầu tư rất lớn vào cơ sở hạ tầng trên đất nhưng sau đó địa phương thay đổi quy hoạch, chuyển đổi mục đích sử dụng đất khiến doanh nghiệp bị thu hồi phần đất đang sử dụng và gặp rất nhiều khó khăn trong việc chuyển đổi mục đích đầu tư, kinh doanh.

Bên cạnh đó, là vấn đề quyền sử dụng đất cho các nhà đầu tư nước ngoài hiện nay cũng đang có nhiều vướng mắc. 

Theo bà Nga, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cần quan tâm bảo đảm quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp, đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước cũng như của các nhà đầu tư.

Để khắc phục tình trạng này, PGS.TS Nguyễn Thị Nga cho rằng trước hết cần làm tốt khâu quy hoạch ngay từ đầu trong đó nghiên cứu dành quỹ đất ổn định, lâu dài cho việc phát triển các hoạt động kinh doanh, đầu tư, sản xuất của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế ưu đãi cho các doanh nghiệp thuộc đối tượng bị thu hồi đất do thay đổi quy hoạch.

“Đối với các doanh nghiệp mà bị thu hồi đất vì bị thay đổi quy hoạch, làm dự án phát triển, khu công nghiệp thì những đối tượng đó cần được ưu tiên tiếp tục sử dụng phần đất đó nếu doanh nghiệp có đủ năng lực, có nhu cầu và sẵn sàng chuyển đổi mục đích đầu tư thay vì mời gọi chủ thể khác vào sử dụng phần đất đó”, bà Nga đề xuất.

 

TS. Trần Công Phàn: Sửa Luật Đất đai liên quan tới toàn xã hội

Thứ 6, 30/09/2022 | 10:13
TS. Trần Công Phàn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai sẽ góp phần thúc đẩy việc huy động được các nguồn lực tham gia vào phát triển kinh tế cũng như ổn định xã hội.

Sửa Luật Đất đai tuyệt đối tránh hợp thức hóa các vi phạm

Thứ 5, 22/09/2022 | 14:42
Đối với dự án Luật Đất đai, Chủ tịch Quốc hội đề nghị sửa đổi, bổ sung các vướng mắc, bất cập trong thực tiễn nhưng phải đảm bảo tính tổng thể, chiến lược lâu dài.

Sửa Luật Đất đai: Cần bổ sung quy định về đất đai thuộc khu vực quyền tài sản công

Thứ 7, 17/09/2022 | 13:00
GS.TS Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, cần bổ sung vào dự thảo Luật Đất đai sửa đổi quy định về đất đai thuộc khu vực quyền tài sản công và đất đai thuộc khu vực quyền tài sản tư.
Cùng tác giả

Đề nghị xem xét kỷ luật nguyên Giám đốc Sở Tài chính Thanh Hóa

Thứ 5, 01/12/2022 | 18:05
3 cá nhân là lãnh đạo Sở Tài Chính, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Thanh Hóa vừa bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương đề nghị Ban Bí thư xem xét, thi hành kỷ luật.

Kỷ luật Chủ tịch UBND tỉnh và nhiều lãnh đạo Thanh Hóa, Nam Định

Thứ 5, 01/12/2022 | 18:04
Hàng loạt lãnh đạo các tỉnh Thanh Hóa, Nam Định, Bình Dương vừa bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương thi hành kỷ luật liên quan đến các sai phạm trong phòng, chống dịch.

Hàng loạt lãnh đạo tỉnh Đồng Nai bị thi hành kỷ luật

Thứ 5, 01/12/2022 | 18:00
Ủy ban Kiểm tra Trung ương đánh giá những vi phạm tại Đồng Nai đã gây hậu quả nghiêm trọng, làm thiệt hại và nguy cơ thất thoát rất lớn ngân sách nhà nước.

Hà Nội thí điểm dịch vụ xe đạp công cộng trong 12 tháng

Thứ 5, 01/12/2022 | 16:08
Hoạt động thí điểm dịch vụ xe đạp sẽ được triển khai ở một số quận nội thành của Hà Nội, bao gồm: Hoàn Kiếm, Tây Hồ, Đống Đa, Ba Đình, Hai Bà Trưng, Thanh Xuân.

Cần hơn 380 tỷ USD cho mục tiêu phát thải ròng bằng “0” 

Thứ 5, 01/12/2022 | 15:23
Nguồn tài chính là thách thức lớn nhất để Việt Nam thực hiện các mục tiêu đã cam kết, đặc biệt là mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.
Cùng chuyên mục

Rửa tiền từ chứng khoán, bất động sản, tiền ảo: Quản lý thế nào?

Thứ 6, 02/12/2022 | 17:08
Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, hoạt động phòng chống rửa tiền luôn cập nhật và nhận diện được các hoạt động liên quan đến hành vi này trong thực tiễn.

Phân khúc đất nền “gặp khó” khi thị trường bất động sản trầm lắng

Thứ 6, 02/12/2022 | 14:50
Thị trường bất động sản trầm lắng kéo theo nhiều phân khúc “nằm chờ”. Trong đó, thanh khoản phân khúc đất nền cũng chịu ảnh hưởng.

Kịch bản nào cho thị trường bất động sản năm 2023?

Thứ 6, 02/12/2022 | 11:31
Dù khó khăn vẫn còn tồn tại khi doanh nghiệp chật vật với dòng tiền song, giới chuyên gia vẫn đặt niềm tin vào sự phục hồi của thị trường bất động sản năm 2023.

HoREA đề xuất tăng thêm 1% room tín dụng hỗ trợ thị trường bất động sản

Thứ 5, 01/12/2022 | 19:00
Hiệp hội bất động sản Tp.HCM trình Chính phủ xem xét nới trần (room) tín dụng thêm 1% để có thêm nguồn vốn hỗ trợ cho nền kinh tế và sản xuất kinh doanh.

Tổ công tác gỡ khó dự án BĐS: Vấn đề xử lý được luôn thì phải làm ngay

Thứ 5, 01/12/2022 | 18:04
Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng, khi Tổ công tác của Chính phủ làm việc với doanh nghiệp BĐS, địa phương thì sẽ ưu tiên xử lý các vấn đề có thể làm được ngay và luôn.
     
Nổi bật trong ngày

Phân khúc đất nền “gặp khó” khi thị trường bất động sản trầm lắng

Thứ 6, 02/12/2022 | 14:50
Thị trường bất động sản trầm lắng kéo theo nhiều phân khúc “nằm chờ”. Trong đó, thanh khoản phân khúc đất nền cũng chịu ảnh hưởng.

Kịch bản nào cho thị trường bất động sản năm 2023?

Thứ 6, 02/12/2022 | 11:31
Dù khó khăn vẫn còn tồn tại khi doanh nghiệp chật vật với dòng tiền song, giới chuyên gia vẫn đặt niềm tin vào sự phục hồi của thị trường bất động sản năm 2023.

Rửa tiền từ chứng khoán, bất động sản, tiền ảo: Quản lý thế nào?

Thứ 6, 02/12/2022 | 17:08
Đại diện Ngân hàng Nhà nước cho biết, hoạt động phòng chống rửa tiền luôn cập nhật và nhận diện được các hoạt động liên quan đến hành vi này trong thực tiễn.