Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ mới thiết lập ở Syria: 'Con dao hai lưỡi'

20:10 10/07/2017

Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ ký kết được coi là bước đột phá lớn, nhưng nó không hẳn là chiến thắng dành cho Nga, khi mục đích của Mỹ có thể sẽ không đổi. Có ý kiến còn phân tích những nguy cơ tiềm ẩn...

Kết quả của cuộc gặp Trump - Putin

Tại cuộc họp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Nga-Mỹ ở Hamburg, hai bên đã cam kết sẽ đảm bảo việc thực hiện các thỏa thuận ngừng bắn ở Tây Nam Syria, bắt đầu từ ngày 9/7.

Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov và Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson nói rằng, quyết định trên được đưa ra là một sự tiếp nối hợp lý đối với tiến trình đàm phán hòa bình Astana diễn ra chỉ một ngày trước đó.

Tiêu điểm - Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ mới thiết lập ở Syria: 'Con dao hai lưỡi'

Các vùng chiếm đóng ở Syria hiện tại.

Ba nước bảo lãnh ngừng bắn, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, với sự trợ giúp của Jordan và Mỹ là các nhà quan sát, đã và đang cố gắng điều phối một loạt các chi tiết cụ thể về việc thiết lập bốn “khu vực giảm leo thang” tại Syria.

"Các chuyên gia từ Nga, Mỹ và Jordan đã hoàn thành công việc của họ ngày hôm nay tại Thủ đô của Jordan. Họ đồng ý một bản ghi nhớ về việc thành lập một khu vực giảm leo thang ở phía Tây Nam Syria, bao gồm Daraa, Quneitra và As-Suwayda.

Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ trưa ngày 9/7, ông Lavrov nói với các phóng viên ngay sau cuộc họp Trump-Putin. Theo đó, an ninh xung quanh miền Tây Nam Syria sẽ được đảm bảo bởi lực lượng quân đội Nga phối hợp với người Mỹ và người Jordan.

Sergei Balmasov, chuyên gia viện Trung Đông tại Hội đồng Các vấn đề quốc tế Nga giải thích rằng, mặc dù ý tưởng thiết lập các khu vực giảm leo thang ở Syria thuộc về Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, tuy nhiên Mỹ thực tế đã trở thành một phần của tiến trình. Cái khó của Mỹ sẽ là việc thỏa thuận này có ảnh hưởng đáng kể đến lợi ích của các quốc gia vùng Vịnh, vốn là những nhà tài trợ chính cho phe đối lập cực đoan ở Syria.

Những thỏa thuận trên không mang lại lợi ích cho họ, vì trước đó các nước này không muốn Tổng thống Syria Bashar al-Assad tiếp tục nắm quyền. Trong khi thỏa thuận trên coi như đã chấm dứt mọi nỗ lực lật đổ nhà lãnh đạo Damascus.

Bên cạnh đó, nhà phân tích chính trị và chuyên gia nghiên cứu về Trung Đông Stanislav Tarasov phân tích, đối thủ chính trong hiệp định giữa Nga và Mỹ sẽ là Israel. Nước này về cơ bản sẽ không muốn Hezbollah và quân đội Iran tiến sát biên giới.

Chuyên gia này nhấn mạnh, nếu diễn biến đi theo chiều hướng thuận lợi, các thoả thuận về Syria giữa Tổng thống Putin và ông Trump sẽ là một bước đột phá thực sự. Đồng thời, có thể coi đây là thành tựu chính trong cuộc gặp mặt đầu tiên của họ.

Một khu vực giảm leo thang tương tự như vậy cũng có thể được thiết lập ở phía Bắc Syria, dưới sự khởi xướng của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. 

Mỹ xác nhận chiến lược mới ở Syria

Tiêu điểm - Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ mới thiết lập ở Syria: 'Con dao hai lưỡi' (Hình 2).

Thỏa thuận Nga-Mỹ về Syria là bước tiến lớn.

Gần như cùng lúc với thỏa thuận ngừng bắn mới, tờ Daily Beast của Mỹ cũng rò rỉ thông tin nói rằng, chính quyền của Trump đang cân nhắc chiến lược mới ở Syria. Theo đó, Tổng thống Syria Bashar al-Assad sẽ vẫn là nhà lãnh đạo hợp pháp ở quốc gia này.

Mặc dù vậy, các nhà quan sát Nga đã đón nhận thông tin nói trên một cách thận trọng khi đây không phải lần đầu tiên Washington tuyên bố từ bỏ ý định lật đổ ông Assad.

"Mặc dù có nhiều nỗ lực hàn gắn tưởng như thành sự thật, nhưng chính quyền trước đó (Obama) đã luôn thay đổi ý định vào phút chót”, Mikhail Roshchin - chuyên viên phân tích cấp cao tại viện Nghiên cứu Phương Đông thuộc Học viện Khoa học Nga bình luận.

Tuy nhiên, nó không hẳn là không mang lại kỳ vọng cho Moscow. Tổng thống Nga Putin nói sau cuộc hội đàm với Tổng thống Trump rằng, quan điểm của Mỹ đối với vấn đề Syria đã trở nên thực dụng hơn .

"Liệu lập trường của Mỹ có thay đổi hay không? Tôi nghĩ rằng họ đã trở nên thực tế hơn. Dù quan điểm của họ không thay đổi, nhưng họ hiểu rằng tham gia cùng chúng tôi, họ cũng có được nhiều thứ”, ông Putin cho biết trong cuộc họp báo cuối cùng tại Hội nghị Thượng đỉnh G20, ở Hamburg, Đức.

"Kết quả là chúng ta đã có được thỏa thuận về khu vực giảm leo thang ở miền Nam Syria. Bất kể phản ứng từ các bên khác, đây là bước đột phá rất lớn của cả hai”,  ông nói thêm.

Bình luận về cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo Nga và Mỹ, nhà khoa học chính trị nổi tiếng người Ý Germano Dottori nói với Sputnik, ông tin Tổng thống Trump thực sự muốn hợp tác với người đồng cấp Putin. Điều này xuất phát từ việc ông chủ Nhà Trắng cũng là một người thực dụng.

“Chúng ta đang nói về hai nhà lãnh đạo tuân thủ chủ nghĩa thực dụng và thực sự tin tưởng vào lợi ích quốc gia. Họ sẽ đồng thuận với nhau bằng mọi giá", nhà khoa học chính trị nhấn mạnh.

Tiềm ẩn những nguy cơ

Tiêu điểm - Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ mới thiết lập ở Syria: 'Con dao hai lưỡi' (Hình 3).

Lệnh ngừng bắn được xem là "con dao hai lưỡi".

Theo nhà nghiên cứu cao cấp tại viện Nghiên cứu Phương Đông, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Boris Dolgov, tình hình hiện tại với các khu vực giảm leo ​​thang ở Syria sẽ mang đến hai mặt cả tích cực và tiêu cực.

Dolgov nói với Sputnik: "Mặt tích cực là các hoạt động chiến đấu và cuộc xung đột sẽ bị đóng băng. Nhưng một điều tiêu cực là các khu vực này có nguy cơ biến thành những vùng đất độc lập”.

Theo các chuyên gia, các nước bảo lãnh, bao gồm cả Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, nên làm hết sức mình để ngăn chặn các khu vực giảm leo thang biến thành khu vực mang màu sắc ảnh hưởng của chính họ.

"Các khu vực này nằm ngoài sự kiểm soát của Chính phủ, chúng có nguy cơ trở thành đích nhắm của các nhóm cực đoan. Điều này sẽ tạo ra một mối đe dọa đối với toàn vẹn lãnh thổ của Syria. Ngoài ra, có những quan ngại về việc Washington sẽ không chuyển lại quyền kiểm soát lãnh thổ của phe đối lập về với Damascus”, Dolgov chỉ ra.

Ông này nhấn mạnh, việc thực hiện lệnh ngừng bắn mới sẽ phần lớn phụ thuộc vào các lực lượng bên ngoài đang hỗ trợ các nhóm vũ trang ở Syria.

“Những nước tham gia hiện tại có thể thúc đẩy nhiều loại kịch bản ở Syria, bởi lợi ích của họ khác nhau. Không phải lúc nào nó cũng phù hợp với mục tiêu chung chấm dứt xung đột và đạt được một sự dàn xếp chính trị như Nga mong muốn”, chuyên gia Nga bình luận.

 Đặc biệt, ông này lưu ý, từ đầu cuộc khủng hoảng năm 2014, một số nước đã có kế hoạch phân chia Syria.

"Tôi đoán những kế hoạch này vẫn đang được ấp ủ. Do đó, lệnh ngừng bắn có thể là bước tiến lớn. Tuy nhiên, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Syria là điều quan trọng nhất, đồng thời là điều khó nhất", chuyên gia này kết luận.

Đọc thêm>>> G20: TT Trump đã rơi vào 'cái bẫy ngọt ngào' của ông Putin?

Quốc Vinh

Bạn đang đọc bài viết Lệnh ngừng bắn Nga-Mỹ mới thiết lập ở Syria: 'Con dao hai lưỡi' tại chuyên mục Tiêu điểm của báo điện tử Người Đưa Tin. Mọi thông tin góp ý, chia sẻ xin vui lòng gửi về hòm thư toasoan@nguoiduatin.vn.