Bước ngoặt

Bước ngoặt "không tưởng" ở Idlib: Thổ Nhĩ Kỳ gây rắc rối khiến Iran "cay đắng" rời Syria, "bàn cờ dang dở" lại một tay Nga sắp đặt?

Trương Mạnh Kiên
Thứ 3, 31/03/2020 | 14:00
Với kịch bản ở Idlib, Iran sẽ là bên bị tổn thương nhiều nhất một khi Israel bắt tay với Thổ Nhĩ Kỳ. Tuy nhiên, chính Ankara có thể sẽ là thế lực thứ hai rời Syria, để lại bàn cờ dang dở dành cho Nga.
Tiêu điểm - Bước ngoặt 'không tưởng' ở Idlib: Thổ Nhĩ Kỳ gây rắc rối khiến Iran 'cay đắng' rời Syria, 'bàn cờ dang dở' lại một tay Nga sắp đặt?

Iran đang gặp khó ở Syria.

Cuộc tấn công gần đây của Thổ Nhĩ Kỳ ở Idlib không nhằm mục tiêu vào người Kurd mà là hướng sự đối đầu đến Tổng thống Assad, đồng thời có nguy cơ khiến cho Iran mất chỗ đứng ở Syria.

Quan điểm này cho rằng Israel có thể lợi dụng sự xao nhãng của bộ ba Nga-Thổ-Damascus để tiếp tục tấn công các mục tiêu của Iran ở Syria, chuyên  gia Dmitri Shufutinsky nhận định trên JNS.

Kịch bản xấu cho Iran

Lệnh ngừng bắn gần đây giữa Ankara và Moscow sẽ không thể kéo dài. Điều này xuất phát từ việc Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cần giành được một chiến thắng toàn diện ở Idlib nếu ông muốn duy trì quyền lực ở Syria.

Cuộc không kích của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria gần đây đã khiến hàng chục binh sĩ Syria cùng một số dân quân đồng minh với Iran thiệt mạng. Đáp lại, Iran cảnh báo Ankara nên cẩn trọng nếu không muốn nếm đòn trả đũa. Ngay lập tức, Iran đã gửi thêm dân quân đến hỗ trợ Damascus tái chiếm Idlib.

Thổ Nhĩ Kỳ có quân đội lớn thứ hai của NATO và có đủ khả năng gây ra thiệt hại nặng nề đối với quân đội Syria. Mặc dù vậy, khả năng Ankara sẽ không dám khiêu khích Nga bằng cách phế bỏ quyền lực Tổng thống Assad hoặc trực tiếp giao chiến với quân đội Nga.

Các đối tác NATO khác cũng không cho phép Ankara thực hiện một bước đi như vậy. Không ai muốn một cuộc chiến tranh thế giới thứ ba diễn ra, đặc biệt là ở Syria.

Tuy nhiên, có thể phương Tây và Israel sẽ cung cấp hỗ trợ ngoại giao và có lẽ là vũ khí hoặc tình báo cho Ankara, vì tất cả đều có chung mục tiêu: Làm suy yếu quyền lực của Tổng thống Assad, đồng thời chứng minh rằng Nga không phải là người thống trị khu vực, cũng như hướng đến mục tiêu quan trọng hơn cả là đưa lực lượng Iran ra khỏi Syria.

Hiện tại, Iran và các lực lượng đồng minh đang ở trong một tình thế khó khăn. Chiến dịch trừng phạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến nền kinh tế của nước này rơi vào suy thoái.

Tướng lĩnh hàng đầu của Iran là Qassem Soleimani cũng bị ám sát bởi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Mỹ hồi tháng 1, cùng với chỉ huy hàng đầu của lực lượng dân quân Shi'ite Iraq, Abu Mahdi al-Muhandis.

Iran đang gặp khó khăn trong việc tiếp tục duy trì hoạt động quân sự ở Syria. Ở các vùng ảnh hưởng nước ngoài, lực lượng Iran ở Syria đang bị người Israel nhắm vào từ hướng Nam, ở phía Bắc là Thổ Nhĩ Kỳ, ở phía Tây bởi người Mỹ (từ các căn cứ Iraq) và có lẽ sắp tới là ở phía Đông bởi Taliban .

Một sự kết hợp giữa các mối đe dọa kinh tế, ngoại giao và y tế (dịch bệnh Covid-19), cũng như cuộc tấn công Syria của Thổ Nhĩ Kỳ đang làm xao nhãng sự chú ý của người Iran, người Nga và các thế lực khác, điều này sẽ giúp Israel tiếp tục tấn công các mục tiêu quan trọng liên quan đến Iran ở Syria và Iraq.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng phải rời bỏ cuộc chơi?

Tiêu điểm - Bước ngoặt 'không tưởng' ở Idlib: Thổ Nhĩ Kỳ gây rắc rối khiến Iran 'cay đắng' rời Syria, 'bàn cờ dang dở' lại một tay Nga sắp đặt? (Hình 2).

Thổ Nhĩ Kỳ có thể phải rời khỏi Syria trong cay đắng.

Không chỉ Iran, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang tự đưa mình vào thế khó bằng hoạt động quân sự mới nhất ở Syria. Trong khi đang bận rộn theo đuổi các kế hoạch ở Idlib, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không thể dành nhiều thời gian cho các mục tiêu khác ở Libya hoặc vấn đề người Kurd.

Người Kurd, cũng giống như Thổ Nhĩ Kỳ và Israel, quan tâm đến ​​sự suy yếu của Iran ở Syria và Iraq. Nếu quân đội Thổ Nhĩ Kỳ xao nhãng, có khả năng người Kurd sẽ hành động để lấy lại một số lãnh thổ đã bị chiếm đóng bởi Ankara.

Trong lúc Nga và chính quyền tổng thống Assad mất tập trung, người Kurd có thể yêu cầu nhiều hơn từ họ trong một thỏa thuận chính trị mới ở Syria, hoặc hỗ trợ quân đội Syria chống lại người Thổ Nhĩ Kỳ.

Về mặt lý thuyết, điều này có thể dẫn đến quyền tự trị cho người Kurd hoặc một lời hứa về việc họ nhận được nhiều ảnh hưởng hơn sau này khi Syria thống nhất – một kịch bản mà Ankara không bao giờ mong muốn.

Với việc phải đối mặt với liên quân Syria-Iran và phải chuẩn bị cho khả năng xung đột mở rộng kéo theo Nga, Ankara không thể chia sẻ nguồn lực quân sự ở Libya hoặc chặn bước tiến người Kurd.

Tướng Khalifa Haftar có khả năng tận dụng tình huống này và chiếm giữ nhiều lãnh thổ nhất có thể từ các lực lượng được Thổ Nhĩ Kỳ hậu thuẫn ở Libya.

Ở kịch bản cuối cùng, có thể sự kết hợp giữa lực lượng quân sự Israel và Thổ Nhĩ Kỳ, cũng như các yếu tố bên ngoài, sẽ làm suy yếu nghiêm trọng chính quyền Tổng thống Assad, khiến lực lượng Iran thiệt hại nặng nề và buộc phải rời khỏi Syria.

Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ có lẽ cũng sẽ là người thứ hai buộc phải ra đi. Về cơ bản, cộng đồng quốc tế sẽ không thể chấp nhận việc Ankara ủng hộ của các phần tử cực đoan ở Idlib, cũng như không cho phép nước này kéo Nga và NATO vào một cuộc chiến tranh thế giới mới.

Với trường hợp này, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chấp nhận việc Tổng thống Assad tiếp tục nắm quyền vì lo ngại sẽ khiêu khích Nga quá nhiều. Nền kinh tế suy yếu của đất nước sẽ không cho phép Ankara lật ngược thế cờ ở Libya. Nga sẽ thành công trong việc duy trì quyền lực Tổng thống Assad và sẽ chiếm lại Idlib từ các chiến binh thánh chiến trong tương lai.

Như vậy, Moscow có thể sẽ kết thúc cuộc chơi Syria bằng sự thống trị duy nhất của mình sau khi trục xuất Thổ Nhĩ Kỳ và Iran ra khỏi bàn cờ quyền lực.

Điều này sẽ ngăn chặn nguy cơ xảy ra cuộc chiến Syria-Israel và thậm chí, về mặt lý thuyết, có thể dẫn đến hòa bình giữa hai nước. Ngoài ra, kịch bản như vậy sẽ mang đến nhiều quyền lực hơn cho người Kurd ở Syria.

Như vậy, sự can thiệp của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria không chỉ khiến Iran phải rời bỏ cuộc chơi mà khiến chính Ankara cũng mất “cả chì lẫn chài”.

"Thế chân vạc" ở Idlib tạo cơ hội mới cho phương Tây: Nga sẽ không ngồi yên nhìn NATO "lôi kéo" Thổ Nhĩ Kỳ trở về?

Thứ 7, 28/03/2020 | 12:03
Moscow sẽ không chịu ngồi yên nhìn đối tác quan trọng của mình là Thổ Nhĩ Kỳ quay trở lại phương Tây, vì cả Điện Kremlin và Tổng thống Vladimir Putin đã đầu tư rất nhiều vào cách tiếp cận với Thổ Nhĩ Kỳ.
Cùng tác giả

Các nước trên thế giới áp dụng EPR ra sao?

Chủ nhật, 26/09/2021 | 06:00
Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) được áp dụng thành công từ cuối những năm 1980 tại các quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp, Đức...

Vì sao các thương hiệu lớn đổ xô đi sản xuất... tiếng cười?

Thứ 3, 29/06/2021 | 16:22
Hài độc thoại trở thành phương thức quảng cáo mới để các công ty như JD.com, Meituan, Alibaba thu hút người tiêu dùng thế hệ Z.

Vụ chặn tàu khu trục: "Gậy nhỏ" của Anh khó đấu "chiến ý lớn" của Nga?

Chủ nhật, 27/06/2021 | 10:00
Hành động mạo hiểm của tàu HMS Defender với Nga được cho là đã có tính toán từ trước, nhưng cách tiếp cận của Anh bị coi là “miệng to nhưng gậy nhỏ”.

Thả bom chặn tàu khu trục: Nga "rắn" là có ý đồ, Anh hành động kỳ lạ?

Thứ 7, 26/06/2021 | 10:00
Nga đã hành động "rắn" hơn mức cần thiết khi tuyên bố thả bom chặn tàu khu trục Anh nhưng hành trình "nhạy cảm" của tàu HMS Defender cũng được cho là mạo hiểm.

Xe ô tô điện Mitsubishi giá chỉ 400 triệu đồng sắp đổ bộ thị trường Đông Nam Á

Thứ 6, 25/06/2021 | 16:39
Dựa vào những chính sách trợ giá và tối ưu chi phí sản xuất, Mitsubishi sẽ ra mắt mẫu xe điện cỡ nhỏ có giá khoảng 18.000 USD ở Đông Nam Á vào năm 2023.
Cùng chuyên mục

Hàng nghìn người thiệt mạng vì mưa lũ, Pakistan cầu cứu thế giới

Chủ nhật, 28/08/2022 | 17:28
Lũ quét do mưa gió mùa lớn gây ra trên phần lớn Pakistan đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, khoảng 1500 người bị thương và phải di dời.

Tình báo Anh: Nga sắp “mất nhuệ khí”, Ukraine sẽ "lật ngược tình thế"?

Thứ 6, 22/07/2022 | 19:00
Lãnh đạo Tình báo Anh nhận định, Nga sẽ ngày càng gặp khó khăn trong việc bổ sung nhân lực vài tuần tới và điều đó sẽ tạo cơ hội cho người Ukraine phản công.

Mục tiêu của Nga không dừng lại ở miền Đông Ukraine?

Thứ 5, 21/07/2022 | 15:47
Giới chức Nga tuyên bố, các mục tiêu quân sự của Nga ở Ukraine hiện đã vượt ra ngoài khu vực Donbass ở miền Đông và xác nhận các cuộc đàm phán đã đóng băng.

Ukraine tuyên bố quyết tâm “phải thắng Nga trước mùa Đông”

Thứ 4, 20/07/2022 | 16:00
Giới chức Ukraine mới đây tuyên bố, nước này phải thắng Nga trước mùa Đông để ngăn Moscow giành được lợi thế lâu dài.

Nga - Ukraine “đấu khẩu” căng thẳng, hòa đàm liệu có “chết yểu”?

Thứ 3, 19/07/2022 | 19:00
Giới chức Nga-Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau gây cản trở cho cuộc đàm phán hòa bình nhằm tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự vẫn chưa c
     
Nổi bật trong ngày

Đường ống Nord Stream 2 ngừng rò rỉ và câu hỏi trị giá triệu USD

Chủ nhật, 02/10/2022 | 10:24
Khi được hỏi liệu còn bao nhiêu khí trong đường ống, người phát ngôn của công ty quản lý Nord Stream 2 đáp: “Đó là câu hỏi trị giá 1 triệu USD”.

127 cổ động viên thiệt mạng trong một trận đấu bóng đá ở Indonesia

Chủ nhật, 02/10/2022 | 10:20
Nhiều người hâm mộ bóng đá đã thiệt mạng sau khi một cuộc bạo loạn nổ ra trong trận đấu bóng đá tại Indonesia giữa Arema FC và Persebaya Surabaya vào tối 1/10.

Nơi “miễn nhiễm” với khủng hoảng năng lượng

Chủ nhật, 02/10/2022 | 17:25
Trong khi toàn châu Âu đang chuẩn bị đón một mùa đông ảm đạm thời khủng hoảng năng lượng, ở Đức có một ngôi làng nhỏ nơi chứng kiến một bức tranh trái ngược.