Tại sao Phần Lan, Thụy Điển rộng đường vào NATO, còn Ukraine thì không?

Thứ 5, 30/06/2022 | 12:56
Các quan chức Mỹ cho biết, họ sẽ không nhượng bộ Tổng thống Nga Putin bằng cách dập tắt tham vọng gia nhập liên minh quân sự NATO của Ukraine.

Trong khuôn khổ Hội nghị Thượng đỉnh đang diễn ra tại Madrid, Tây Ban Nha, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hôm 29/6 đã chính thức mời Thụy Điển và Phần Lan tham gia liên minh quân sự.

Động thái trên đánh dấu một trong những thay đổi lớn nhất đối với an ninh châu Âu trong nhiều thập kỷ, theo sau cuộc tấn công quân sự của Nga vào Ukraine khiến Helsinki và Stockholm từ bỏ truyền thống trung lập.

Tại hội nghị hôm 29/6, các nhà lãnh đạo NATO đã thông qua Khái niệm Chiến lược (Strategic Concept) 2022, một kế hoạch chi tiết cho liên minh trong thập kỷ tới.

Trong văn bản này, NATO viết: “Cánh cửa liên minh vẫn mở đối với tất cả các nền dân chủ châu Âu có chung các giá trị với liên minh chúng tôi”.

Cũng tại hội nghị, NATO đã đồng ý với một gói hỗ trợ dài hạn hơn cho Ukraine, bên cạnh hàng tỷ USD đã cam kết về hỗ trợ vũ khí và tài chính.

Mặc dù NATO cam kết ủng hộ rộng rãi và lâu dài cho Ukraine trong cuộc chiến của nước này chống lại Nga, nhưng cánh cửa liên minh vẫn không mở đối với Kiev.

Thế giới - Tại sao Phần Lan, Thụy Điển rộng đường vào NATO, còn Ukraine thì không?

Ngay cả trước khi nộp đơn xin vào NATO, Thụy Điển thường xuyên tham gia các cuộc tập trận chung với quân đội các nước NATO. Trong ảnh là lính thủy đánh bộ Mỹ vượt qua một cánh đồng trên đảo Gotland, Thụy Điển, ngày 9/6/2022, trong cuộc tập trận thường niên trên Biển Baltic, BALTOPS 22. Ảnh: NATO website

Cánh cửa không mở

Hồi tháng 2, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy nhấn mạnh tham vọng của đất nước ông là được gia nhập NATO, một nguyện vọng được ghi trong Hiến pháp Ukraine kể từ năm 2019.

Nhưng đến tháng 3, trong bối cảnh xung đột quân sự ác liệt với Nga, ông Zelenskyy đã lùi bước, đồng thời đưa ra tín hiệu rằng đất nước của ông cần chấp nhận “sự thật” rằng Ukraine sẽ không gia nhập NATO.

"Chúng tôi đã nghe nói trong nhiều năm qua về những cánh cửa được cho là rộng mở" của liên minh NATO, nhưng "chúng tôi cũng đã nghe nói rằng chúng tôi sẽ không thể bước qua cánh cửa đó", nhà lãnh đạo Ukraine cho biết trong một cuộc họp trực tuyến tại London hôm 15/3.

Năm 2008, NATO hứa với Ukraine và Gruzia rằng “một ngày nào đó” họ có thể trở thành thành viên, mà không có mốc thời gian xác định. Nhưng liên minh này đã làm rất ít để thực hiện lời hứa đó, tờ New York Times bình luận.

Việc kết nạp một quốc gia vào NATO cần có sự đồng ý nhất trí của tất cả 30 thành viên. Là một liên minh dựa trên học thuyết phòng thủ tương hỗ, rất khó có khả năng NATO sẽ chấp nhận một quốc gia đang chìm trong xung đột.

Tất nhiên, nếu được gia nhập, không nghi ngờ gì rằng Ukraine sẽ được hưởng lợi từ nguyên tắc phòng thủ tập thể trong Điều 5 của NATO, trong đó quy định rằng, một cuộc tấn công vào một thành viên của NATO đồng nghĩa với một cuộc tấn công vào tất cả các thành viên của nó.

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã phát đi tín hiệu rằng ông coi khả năng trở thành thành viên NATO của Ukraine là một mối đe dọa chiến lược, và nó dường như được coi là một trong những lý do ông phát động cái gọi là “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Moscow ở Ukraine.

Thế giới - Tại sao Phần Lan, Thụy Điển rộng đường vào NATO, còn Ukraine thì không? (Hình 2).

Ngay cả trước khi nộp đơn xin vào NATO, Phần Lan thường xuyên tham gia các cuộc tập trận chung với quân đội các nước NATO. Trong ảnh là binh sĩ Phần Lan hợp đồng tác chiến với binh sĩ Estonia trong cuộc tập trận Siil 22, ngày 24/5/2022. Ảnh: NATO website

Các quan chức Mỹ cho biết, họ sẽ không nhượng bộ ông Putin bằng cách dập tắt tham vọng gia nhập liên minh quân sự NATO của Kiev.

Tuy nhiên, Washington và các đồng minh châu Âu cũng không muốn chọc tức Nga đến mức có thể khiến xung đột leo thang ra bên ngoài Ukraine.

Pháp và Đức, trong số những nước khác, trước đây đã phản đối hoặc hoài nghi về việc đưa Ukraine vào NATO. Và các nhà phân tích cho rằng, Tổng thống Mỹ Joe Biden, mặc dù liên tiếp cam kết thêm viện trợ quân sự cho Ukraine, cũng không sẵn lòng ủng hộ tư cách thành viên NATO của Kiev.

Ngay cả khi Ukraine có thể vượt qua những trở ngại trên, nước này có thể phải đối mặt với rất nhiều những thách thức khác.

Vô số thách thức

NATO tuân theo “chính sách mở cửa”, quy định rằng bất kỳ quốc gia châu Âu nào muốn đều có thể gia nhập liên minh, nếu quốc gia đó đáp ứng các yêu cầu nhất định.

Trong số các yêu cầu đó có việc thể hiện cam kết đối với dân chủ, tự do cá nhân và ủng hộ nhà nước pháp quyền.

Mặc dù các nhà lãnh đạo Ukraine tuyên bố rằng đất nước của họ đáp ứng được ngưỡng yêu cầu, một số quan chức Mỹ và châu Âu lại có lập luận trái chiều.

Năm 2020, Tổ chức Minh bạch Quốc tế, một cơ quan giám sát chống tham nhũng, xếp Ukraine thứ 117 trong số 180 quốc gia về chỉ số tham nhũng, thấp hơn bất kỳ quốc gia NATO nào vào thời điểm đó. Ngược lại, Thụy Điển và Phần Lan là những nền dân chủ lâu đời và ổn định.

Một số quan chức phương Tây cũng đặt câu hỏi liệu Ukraine có thể đáp ứng một tiêu chí khác, trong đó yêu cầu các thành viên đóng góp vào hoạt động phòng thủ tập thể.

Thế giới - Tại sao Phần Lan, Thụy Điển rộng đường vào NATO, còn Ukraine thì không? (Hình 3).

Quang cảnh nhìn từ một tòa nhà chung cư bị hư hại do pháo kích ở thủ đô Kiev, Ukraine, ngày 26/2/2022, 2 ngày sau khi Nga phát động tấn công quân sự vào nước láng giềng Đông Âu. Ảnh: CNBC

Ukraine lập luận rằng họ đã gửi quân đến các cuộc xung đột ở Iraq và Afghanistan - và rằng họ đã thể hiện sức mạnh quân sự của mình trong cuộc chiến chống lại sự gây hấn của Nga.

Các nhà quan sát khác cho rằng, bằng cách chống lại Nga, Ukraine cũng đã trở thành hiện thân của trật tự dân chủ tự do mà NATO muốn duy trì.

Nhưng khoảng cách từ đấy đến tư cách thành viên NATO thì vẫn còn rất xa, nhất là trong bối cảnh xung đột với Nga chưa biết bao giờ mới đến hồi kết....

Minh Đức (Theo NYT, Reuters)

Nga “cố tình” không kích khắp Ukraine trước thềm thượng đỉnh NATO?

Thứ 2, 27/06/2022 | 14:25
Các cuộc không kích như một lời nhắc nhở rằng Nga có khả năng tấn công bất kỳ khu vực nào của Ukraine, ngay cả khi điểm nóng giao tranh là Donbass.

Nga: Ukraine tìm cách buộc NATO can thiệp vào cuộc chiến

Thứ 2, 21/03/2022 | 06:00
Nga đã một lần nữa khai hỏa tên lửa siêu thanh Kinzhal (Dao găm) ở Ukraine, phá hủy một kho chứa nhiên liệu ở miền Nam nước này, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận.

Hậu quả sẽ thế nào nếu NATO tham chiến ở Ukraine?

Thứ 3, 15/03/2022 | 08:56
Xung đột vũ trang Nga – Ukraine đã kéo dài gần 3 tuần. Hai bên đều có những bước đi của riêng mình, trong khi cộng đồng quốc tế phản ứng mạnh mẽ.
Cùng tác giả

Mỹ không tin Nga rút khỏi Đảo Rắn vì thiện chí

Thứ 7, 02/07/2022 | 16:36
Đã có những suy đoán cho rằng trục Odessa có thể trở thành mặt trận tiếp theo trong xung đột Nga-Ukraine sau khi giao tranh ở Donbass kết thúc.

IFC hỗ trợ Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng kinh tế carbon thấp

Thứ 5, 12/05/2022 | 13:38
Nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự COP26 tại Việt Nam, Bộ TNMT sẽ phối hợp cùng IFC tạo dựng môi trường thuận lợi cho khu vực tư nhân đầu tư vào lĩnh vực khí hậu.

“Bom hạt nhân” tài chính Nga đang gánh chịu

Thứ 2, 28/02/2022 | 14:02
Kể từ khi Tổng thống Putin phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine, nền kinh tế nước Nga cũng đang phải gánh chịu những hậu quả tức thì từ cuộc chiến.

Nga có thực sự “vũ khí hóa” khí đốt tự nhiên?

Thứ 3, 15/02/2022 | 17:40
An ninh năng lượng của châu Âu đã trở thành tâm điểm trong bối cảnh căng thẳng Nga - Ukraine ngày một gia tăng.

Chân dung ông chủ đứng sau khoản vay triệu đô của F88 Việt Nam

Thứ 7, 15/01/2022 | 09:31
Lendable - tổ chức fintech quốc tế được định giá 4 tỷ USD đã nhìn thấy tiềm năng trên thị trường tài chính Việt Nam và rót vốn triệu đô cho F88 Việt Nam.
Cùng chuyên mục

Nga sử dụng vũ khí hiếm, Ukraine kiểm soát toàn bộ tuyến tiếp tế

Thứ 7, 13/08/2022 | 16:29
Trong khi đó, Mỹ khẳng định không cung cấp cho Ukraine loại tên lửa có thể đánh tới Crimea như vụ tấn công đã khiến Nga mất 8 máy bay chiến đấu.

Căng thẳng với Mỹ, Trung Quốc tăng nhập ngô Brazil

Thứ 7, 13/08/2022 | 11:14
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung từ Ukraine đã bị cắt đứt khỏi thị trường thế giới do xung đột quân sự với Nga và căng thẳng Mỹ-Trung đang tăng cao.

Tổng thống Mỹ Biden chuẩn bị ký dự luật 430 tỷ USD về chống lạm phát

Thứ 7, 13/08/2022 | 10:06
Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi gọi dự luật này là một đảm bảo cho sự phát triển của các gia đình và sự tồn tại của hành tinh.

Doanh thu nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc SMIC tăng mạnh

Thứ 6, 12/08/2022 | 19:35
Doanh thu SMIC trong quý II đạt 1,9 tỷ USD nhưng giám đốc điều hành lo ngại về nhu cầu sử dụng điện thoại suy giảm đã khiến giá của một số loại chip giảm.

Estonia và Latvia rời khỏi cơ chế hợp tác 16+1 với Trung Quốc

Thứ 6, 12/08/2022 | 16:40
Như vậy, cả 3 nước Baltic đã chia tay với cơ chế hợp tác thương mại do Trung Quốc dẫn dắt, và từ giờ khuôn khổ này có thể được gọi là 14+1.
     
Nổi bật trong ngày

Nga sử dụng vũ khí hiếm, Ukraine kiểm soát toàn bộ tuyến tiếp tế

Thứ 7, 13/08/2022 | 16:29
Trong khi đó, Mỹ khẳng định không cung cấp cho Ukraine loại tên lửa có thể đánh tới Crimea như vụ tấn công đã khiến Nga mất 8 máy bay chiến đấu.

Tổng thống Mỹ Biden chuẩn bị ký dự luật 430 tỷ USD về chống lạm phát

Thứ 7, 13/08/2022 | 10:06
Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi gọi dự luật này là một đảm bảo cho sự phát triển của các gia đình và sự tồn tại của hành tinh.

Căng thẳng với Mỹ, Trung Quốc tăng nhập ngô Brazil

Thứ 7, 13/08/2022 | 11:14
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung từ Ukraine đã bị cắt đứt khỏi thị trường thế giới do xung đột quân sự với Nga và căng thẳng Mỹ-Trung đang tăng cao.